“Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse bilimi seçin” sözünün Atatürk’e ait olduğu iddiası

İDDİA: “Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse, bilimi seçin” sözü Mustafa Kemal Atatürk’e ait.  

YANLIŞ

Türkiye ziyareti çerçevesinde dün Anıtkabir’e giden Elon Musk, Twitter hesabından Atatürk’e ait olduğu iddiasıyla “Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse, bilimi seçin” sözünü paylaştı. Oldukça yoğun ilgi gören tweet yaklaşık 150 bin kişi tarafından beğenildi. Hürriyet, Milliyet, Sözcü ve Sputnik gibi siteler tarafından da haber olarak verilen Atatürk’ün olduğu iddia edilen bu söz sosyal medyada tartışmalara yol açtı.

Ancak, Mustafa Kemal Atatürk’e ait “Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse, bilimi seçin” şeklinde bir söz bulunmuyor. Kendisinin kaleme aldığı Nutuk isimli eserde böyle bir söze rastlanmıyor. Yine Afet İnan’ın Atatürk’ün el yazılarından hareket ederek hazırladığı Medeni Bilgiler kitabında da böyle bir söz yok.

Başbakanlık Basın Yayın Genel Müdürlüğü Halkla İlişkiler Dairesi tarafından hazırlanan ve Atatürk’ün çeşitli konular hakkında söylediği sözleri bir araya getiren kitapçık incelendiğinde de durum değişmiyor. Kitabın 70. sayfasında yer alan bilim bölümündeki 5 madde incelendiğinde bahsi geçen sözle karşılaşılmıyor. Bilimle ilgili Atatürk’ün söylemiş olduğu sözler arasında “Yalnız ilim ve fennin yaşadığımız çağda gelişmesini idrak etmek ve ilerlemesini zamanında izlemek şarttır” sözü görülebiliyor.

Bunlara ek olarak Atatürk Araştırma Merkezi tarafından 2006 yılında yayınlanan “Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri” isimli kitap incelendiğinde Atatürk’ün söylediği iddia edilen bu sözle karşılaşılmıyor. Aynı kurum tarafından hazırlanan “Atatürk’ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri” isimli eserde de söz konusu cümleler görülmüyor. Atatürk’ün Yasama yılı açılışlarında 1924’ten 1938’e kadar olan meclis konuşmaları incelendiğinde de yukarıdaki sözü söylediğine dair bir bilgiye ulaşılamıyor.


Son olarak Atatürk’e en yakın isimlerden manevi kızı Afet İnan’ın yazdığı, “Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler” isimli eserde de böyle bir söz bulunmuyor.

Dalai Lama’nın 2005 yılında söylediği söz

Bahsi geçen sözün Atatürk’e ne zaman ve nasıl atfedildiği tam olarak bilinmese de Budist lider Dalai Lama’nın (Tenzin Gyatso) 2005 yılında New York Times’da yayınlanan “Our Faith in Science” isimli yazısında Atatürk’e atfedilen söze benzeyen bir cümle kurduğu görülebiliyor. Buna göre Dalai Lama’nın yazısında “Eğer bilim Budizm’in yanlış olduğunu kanıtlarsa, Budizm değişmek zorundadır” ifadesini kullanıyor.

Yine Goodreads isimli sitede yer alan ve Dali Lama’nın “The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality” isimli kitabında da benzer anlama gelecek bir sözün geçtiği fark edilebiliyor.

Atatürk bilim hakkında ne dedi?

Modern Türkiye’nin kurucusu Atatürk’ün bilim ve fenne verdiği önem biliniyor. Bu hususta Atatürk’ün yazdığı ve geometrik terimleri Türkçeleştirdiği bir kitabı dahi var.

Atatürk’ün, 25 Eylül 1924 yılında Samsun İstiklal Ticaret Okulu’nda öğretmenler için verilen bir çay ziyafetinde yaptığı konuşma bu hususta dikkati çekiyor. Öğretmenlere seslenen Atatürk şu ifadeleri kullanıyor:

“Dünyada her şey için; uygarlık için, hayat için, başarı için en hakiki mürşit ilimdir; fendir. İlim ve fennin dışında rehber aramak dikkatsizliktir, bilgisizliktir, yanlışlıktır. Yalnız ilmin ve fennin yaşadığımız her dakikadaki devrelerinin olgunlaşmasını kavramak ve yükselişini zamanla izlemek şarttır. Binlerce sene önceki ilim ve fen dilinin çizdiği kuralları, şu kadar bin sene sonra bugün olduğu gibi uygulamaya kalkışmak, elbette ilim ve fennin içinde bulunmak değildir. Çok mutlu bir duygu ile anlıyorum ki; söz söylediklerim bu gerçeklere erişmişlerdir. Mutluluğum artıyor. Şöyle ki söz söylediklerim, öğretim ve eğitim altında bulunan yeni nesli de gerçeğin ışıklarıyla doğuşuna sahip olacak şekilde yetiştireceklerine söz vermişlerdir. Bu, hepimiz için övünmeye açık bir noktadır.”