Diş macunu tüplerindeki renkli işaretlerin macundaki kimyasal oranı gösterdiği iddiası

İDDİA: Diş macunun altındaki renkli işaretler macundaki kimyasal madde oranını gösteriyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda diş macunu tüplerinin altındaki renkli kutucukların diş macunundaki kimyasal madde oranlarını belirttiği iddia edildi.


Şehir efsanesi haline gelmiş ve sosyal medyada farklı şekillerde yer alan iddia ile paylaşılan metin içeriklerindeki açıklama ise şöyle;

Tüplerin altına dikkat…

Satın aldığınız diş macunu, şampuan, krem vs gibi tüp içinde sunulan ürünlerin arka yüzlerinde yer alan koyu renkli küçük karecikler mutlaka hepinizin dikkatinizi çekmiştir.

– Bu kareciklerden koyu renkli olanlar, özellikle siyah renkli tüp içeriğinin tamamen kimyasallardan oluştuğunu gösterir.

– Kırmızı renkli olanlar ürünün %70’in üzerinde kimyasal içerdiğini gösterir.

– Yeşil renkli karecikler ise ürünün %100 doğal etken maddeler içerdiğini gösterir.

İddiayı yeniden gündeme getiren Show TV’nin “Bir Sorun mu Var?” adlı yarışma programında sorulan soru ise şu şekilde:

Soru: Hangisinin altında içindeki malzemenin doğal, kimyasal ya da tıbbi oluşunu açıklayan mavi, kırmızı, yeşil ya da siyah renklerde çizgiler vardır?

a)Şampuan Şişesi                                 b)Diş macunu tüpü

c)Deodorant                                          d)El kremi

Sosyal medyada sıkça paylaşılan ve söz konusu yarışma programıyla yeniden gündeme gelen bu iddia doğru değil. Diş macunu tüplerinin altında yer alan renkli kutucuklara “göz işareti” deniliyor. Bu işaret elektronik makinelerin tüpü nereden kesmesi gerektiğini belirtiyor. Bu renkli kutucuklar ayrıca paketleme işlemlerinde de kolaylık sağlıyor.

Snopes isimli doğrulama sitesinin de yanlışladığı bu iddia ile ilgili, renk kodları olarak da belirtilen göz işaretleri ve sensörlerin nasıl çalıştığını açıklayan kitapçıkları bulabilmek mümkün.

Yalansavar ekibinden Tevfik Uyar’ın  2013 yılında yayınladığı yazısında ise bu renkli kutucukların diş macunlarının kimyasal içermesiyle hiç ilgisinin olmadığı belirtilmişti. Yazıda Uyar renkli kutucukları, göz işareti ve kesme işlemlerinin daha net anlaşılması için şu şekilde açıklıyor;

Netice itibariyle elinizde uzuuuuunca bir boru var, siz bu boruyu çeşitli ölçülerde tüpe dönüştüreceksiniz. Her ölçüdeki tüp için ayrı ayrı kesim makinası yapmaya kalkarsanız bu sizin için epey maliyetli olur. Onun yerine “kareyi nerede görürse tüpü orada kesen” bir makina daha iyidir. Sizin yapmanız gereken tek şey, tüp ölçülerine uygun şekilde lacivert kareleri boru üzerine yerleştirmek. Bu sadece kesme amacıyla değil, sarma amacıyla da olabilir. Tamamen üretim tekniğine bağlı.

Bununla birlikte Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi’nin (SABİM) diş macunu tüplerinde yer alan renkli kutucukların ürünün kimyasal içerip içermediğine ilişkin teyit.org’a verdiği yanıt şu şekilde:

Kozmetik Mevzuatı kapsamında, kozmetik ambalajlarının (şampuan ,diş macunu …) arka yüzünde renkli kutuların yer alması ve bunların içerik maddelerini göstermesi söz konusu değildir, mevzuatta böyle bir tanım bulunmamaktadır

Kozmetik Mevzuatı’na buradan ulaşabilirsiniz.

Yine teyit.org’un BİMER’e yaptığı 1701131700 sayılı başvuruya gelen cevap ise şöyle:

Kozmetik Mevzuatına göre diş macunlarının veya şampuanların/kremlerin ambalajlarında bantlarla renklendirerek bir anlam taşıması, bitkisel mi kimyasal mı olduğuna işaret etmek veya belirtmek söz konusu değildir.

 

Kapak görseli: Alper Çakıcı