Diğer ülkelerde hayvanlara zarar vermenin ağır cezaları olduğu iddiası

İDDİA: Türkiye’nin aksine Avrupa ülkelerinde hayvanlara karşı işlenen suçlara ağır para ve hapis cezaları uygulanıyor.

KARMA

Twitter üzerinde paylaşılan bir görselde, Belçika, Fransa, Almanya ve Hollanda’da hayvanlara karşı suçların yaptırımı olduğu öne sürülen para cezası ve hapis süreleri yer alıyordu. Bu iddiaya göre hayvanlara şiddet uygulayanlara Belçika 300 bin avro ve iki yıl hapis, Fransa 30 bin avro ve iki yıl hapis, Almanya 25 bin avro ve üç yıl hapis, Hollanda ise 20 bin avro ve üç yıl hapis cezası veriyor. Türkiye’de bu suçun cezası ancak 625 TL. 

İddia kısmen doğru. Hollanda ve Almanya hayvanlara karşı işlenen suçlarda üç yıla kadar hapis cezasına çarptırırken, Fransa’da bu süre iki yıla kadar çıkıyor. Ancak Belçika’da bu süre bir ila altı ay arasında değişiyor ve suçun tekrarlanması durumunda artırılabiliyor. Ayrıca Hollanda kanunlarında para cezalarının miktarına açıkça yer verilmediği gibi, Almanya’da bu cezaların miktarı 5 ila 25 bin avro arasında değişebiliyor. Belçika’da ise cezalar 2 bin avroya kadar çıkıyor. Fransa’nın 30 bin avroya kadar ceza uyguladığı doğru.

İddia haber sitesi kaynaklı

Görseli tersine arattığımızda Onedio tarafından yapılan bir haberin kapağına ait olduğu görülüyor. Türkiye’de hayvanları koruma kanununun çıkması konusuna eğilen haber, çeşitli ülkelerdeki kanunları tartışıyor ve asıl kaynağı Euronews.

Habere göre 2007’de imzalanan Lizbon Antlaşması ile birlikte hayvanlar eşya statüsünden çıkarılıp “sezileri olan” canlılar olarak kabul görmeye başlıyor. Bununla birlikte çeşitli ülkeler hayvanları koruma kanunlarında düzenlemelere giderek, yaşamlarını koruma altına alacak yasalar ortaya koyuyorlar.

Hayvanlar çeşitli ülkelerde kanunlarla korunuyor

Avrupa’daki çeşitli ülkelerin hayvan hakları üzerine hazırladığı kanunlara Global Animal Law sitesindeki arşivlerden ulaşabiliyoruz. İddiada geçen ülkelerin kanunlarına da buradan ulaşmak mümkün.

Hollanda Medeni Kanunu hayvanları eşya olarak görmüyor ve  2011’de kabul edilen hayvanlar hakları üzerine hazırlanmış kanun ile onları koruyor. Bu kanuna göre üç yıla kadar hapis ve para cezası öngörülen cezalar arasında. 2012 tarihli ceza kanunu ise yine 2011 tarihli kanuna bağlı olarak hayvanlara karşı işlenen suçların cezalandırılmasını öngörüyor.

Almanya’da ise 2006 yılında kabul edilen Hayvanları Koruma Kanunu, beslediği canlıların nedensiz yere acı çekmesine neden olan kişilerin bu suçları tekrarlayacağı düşüncesiyle hayvan beslemesini yasaklayabiliyor. Geçerli nedeni olmadan omurgalı bir canlıyı öldüren, işkence eden ya da canlıya acı çektiren kişiler ise para cezasına ya da üç yıla kadar hapse çarptırılabiliyor. Bu para cezası 5 ila 25 bin avro arasında değişiyor. Alman Medeni Kanunu da hayvanları eşya olarak görmüyor, bu yüzden ayrı bir yasa ile canları koruyor.

Fransa yalnız ev hayvanlarını koruyor

Fransa’da hayvan hakları ceza kanununa tabi olarak korunuyor. Evcil bir hayvana herhangi bir şekilde istismarda bulunan kişiler iki yıl hapse çarptırılırken 30 bin avro da para cezasıyla karşı karşıya kalıyor. Fransa Medeni Kanunu’na göre hayvanlar bilinç sahibi canlılar olarak kabul edilseler de, mal kanunlarının altında işlem görüyorlar. Ayrıca koruma kanunları çiftlik hayvanlarını, boğa güreşlerini ve horoz dövüşlerini kapsamıyor. Ev hayvanlarını koruyor.

Belçika’da ise Hayvanları Koruma Kanunu, Flaman ve Brüksel Başkent Bölgesi arasında ikiye ayrılıyor. Flaman Bölgesi’nde cezalar 52 ila 2000 avro arasında değişirken, hapis cezaları da bir ila altı ay olabiliyor. Hayvanların gereksiz yere sakatlanmasına, acı çekmesine, yaralanmasına ya da ölmesine neden olan durumların tekrarlanması halinde bu cezalar artırılabiliyor.

Brüksel Başkent Bölgesi’nde ise suçlar üç yıl içinde tekrarlanırsa, son suçun cezası 200 avrodan ve 15 gün hapisten az olmamak kaydıyla, son suçun iki katı ceza uygulanabiliyor. Bu cezalar 12 bin 500 avroya kadar çıkabiliyor. Suçlar belli kurum ve kuruluşlar tarafından işlendilerse, iki ay ila beş yıl arasında kapatma cezası uygulanabiliyor. Belçika Medeni Kanunu’na göre hayvanlar eşyalardan ayrı değerlendiriliyor.

Türkiye’de hayvanlara ceza, “suç” değil “kabahat” 

Türkiye’de ise Hayvanları Koruma Kanunu’nda hayvanlara karşı işlenen suçlar, suç olarak değil, kabahat olarak düzenlenmiş. TCK içerisinde hayvanları içeren maddeler ise kabahatin ayrıntılarına göre çeşitli cezalara tabii. Yani hayvanlar suça maruz kalan özneler değil, suçun konusu olarak kabul ediliyor. Türk Ceza Kanunu ve Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki adli ve idari para cezalarının miktarı 200 Türk Lirası ila 10 bin Türk Lirası olarak değişirken, hapis cezaları da birkaç aydan yedi yıla kadar değişebiliyor. TCK kapsamındaki yaptırımlara ceza mahkemeleri hüküm verirken, Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki yaptırımlar Çevre ve Orman Bakanlığı yetkisiyle uygulanıyor. Hayvan neslini yok eden bir kişi 10 bin liraya kadar para cezasına çarptırılabilirken, hayvanlara herhangi bir türden cinsel istismar uygulayan kişiler bir yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılabiliyor.

Diğer yandan Türkiye’de hayvan hakları savunucuları uzun zamandır hayvanlara şiddetin suç kapsamına alınması için uğraşıyor. Konu meclis gündemine sık sık gelirken, mecliste kurulan bir komisyon da 2019 yılında hazırladığı raporla çözüm önerilerini sunmuştu. Raporda hayvanlara şiddetin kabahat değil suç olarak ele alınmasından, ceza ertelemenin sonlandırılmasına birçok başlık yer alıyor. Meclisteyse konuyla ilgili bu dönem sunulmuş tekliflerse halen komisyonlarda bekliyor.

Sonuç olarak iddia karma. Hollanda ve Almanya hayvanlara karşı işlenen suçlarda üç yıla kadar hapis cezasına çarptırırken, Fransa’da bu süre iki yıla kadar çıkıyor. Belçika’da bir ila altı ay arasında değişen hapis cezası, Almanya’da ise üç yıla kadar çıkabiliyor. Ülkemizde ise hayvanlara şiddet kabahat olarak değerlendiriliyor ve ceza da kabahatin niteliğine göre belirleniyor.

Kaynaklar

Onedio, İlgili haber, 23 Temmuz 2020

Euronews, Orijinal haber, 23 Temmuz 2020

Global Animal Law, İnternet sitesi

Dutch Civil Law, Hollanda Medeni Kanunu

Overheid, Hollanda Hayvanları Koruma Kanunu

Legislationonline, Hollanda Ceza Kanunu (2012)

BMJW, Almanya Hayvanları Koruma Kanunu

Animal Law, Alman Medeni Kanunu

Légifrance, Fransa Ceza Kanunu

Légifrance, Fransa Medeni Kanunu

SPW, Belçika Hayvanları Koruma Kanunu

LOI, Flaman bölgesi

LOI, Brüksel Bölgesi

DergiPark, Hayvanlara yönelik işlenen suçlar

HAYTAP, Hayvanlara işkence suç kabul edilmeli, 2009

Yeşil Gazete, Hayvan hakları raporu tamam, sıra mecliste, 25 Ekim 2019  

TBMM, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 11 Temmuz 2020

TBMM, Türk Ceza Kanunu ve Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 4 Ekim 2019

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Onedio, İlgili haber, 23 Temmuz 2020

Euronews, Orijinal haber, 23 Temmuz 2020

Global Animal Law, İnternet sitesi

Dutch Civil Law, Hollanda Medeni Kanunu

Overheid, Hollanda Hayvanları Koruma Kanunu

Legislationonline, Hollanda Ceza Kanunu (2012)

BMJW, Almanya Hayvanları Koruma Kanunu

Animal Law, Alman Medeni Kanunu

Légifrance, Fransa Ceza Kanunu

Légifrance, Fransa Medeni Kanunu

SPW, Belçika Hayvanları Koruma Kanunu

LOI, Flaman bölgesi

LOI, Brüksel Bölgesi

DergiPark, Hayvanlara yönelik işlenen suçlar

HAYTAP, Hayvanlara işkence suç kabul edilmeli, 2009

Yeşil Gazete, Hayvan hakları raporu tamam, sıra mecliste, 25 Ekim 2019  

TBMM, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 11 Temmuz 2020

TBMM, Türk Ceza Kanunu ve Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 4 Ekim 2019