Denizli’de kum ocağında bulunan Roma heykellerinin basına yansımadığı iddiası

İDDİA: Denizli’de 1. yüzyıla ait Roma heykelleri bulundu ve bu haber basına yansımadı.

YANLIŞ

Bir İspanyol arkeoloji ve tarih dergisi olan Diario de la Historia’nın resmi Twitter hesabının, Denizli’deki bir kum ocağındaki Roma heykellerini paylaşılmasının ardından, heykellerin henüz bulunduğu ve keşfin Türkiye basınında teveccüh görmediği iddiaları yayıldı. Gönderilerden yalnız biri 2 bin 200 kez paylaşıldı.

Ancak iddia doğru değil. Görsel Denizli’de 2015 yılında bulunan bir lahde ait. Lahdin bulunması o dönem Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından  duyuruldu ve pek çok mecra tarafından da haberleştirildi.

Lahit 2015 yılında bulundu

İddiaya konu olan fotoğrafları tersten görsel arama yöntemiyle arattığımızda 2015 tarihli haberlere ulaşıyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından da “Tripolis Antik Kenti’nde sürpriz lahit” başlığıyla paylaşılan tarihi eser, farklı haber sitelerinde de yer almış.

Tripolis Antik Kenti Kazı Heyeti Başkanı Doç. Dr. Bahadır Duman’ın yaptığı açıklamaya göre lahit özel bir kum ocağında yapılan kazı sırasında bulunmuş ve çalışanlar tarihi bir eser bulduklarını yetkililere bildirmiş. Ardından eser, Denizli Müzesi’ne nakledilmiş.

Lahdin iki kısa cephesinin bir yüzünde Roma tanrıları Psykhe ve Eros, diğer kısa yüzünde ise Ganymedes ve Kharon betimlenmiş. Arkeologların bu betimlemelerden yola çıkarak yaptıkları açıklamalara göre eser, M.S. 2-3. yüzyıllara ait. Lahite dair bilgilere Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün resmi sitesinden ulaşmak da mümkün. Yapılan incelemelerin ardından içinden 1800 yıl öncesine ait iki insan iskeletinin bulunması da lahdi ilginç kılan bir diğer özellik.

Bir tarih ve arkeoloji dergisine ait olan Diario de la Historia hesabı düzenli olarak dünyanın farklı yerlerinden tarihi eserlerin paylaşımlarını yapıyor. Bu paylaşımda da esere ilişkin sadece “Denizli, Türkiye’de kum ocağından Roma heykelleri. 1.-3. yüzyıla ait” ifadesi yer alıyor. 14 Haziran 2020’de yapılan bu paylaşımda lahitin yeni bulunduğuna ilişkin bir iddia yok.

Sonuç olarak Denizli’de Roma dönemine ait yeni heykellerin bulunduğu iddiası doğru değil. Lahit, 2015 yılında bulunmuş ve koruma altına alınmış. İddia bu hâliyle yanlış bilginin en yaygın yedi türünden çarpıtmaya örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Arkeofili, Tripolis Antik Kenti’nde Tesadüfen Lahit Bulundu, 10 Haziran 2015

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı resmi Twitter hesabı, 10 Haziran 2015

Beyaz Gazete, Tripolis Antik Kenti'nde Sürpriz Lahit, 10 Haziran 2015

Milliyet, Tripolis Antik Kenti'nde Sürpriz Lahit, 10 Haziran 2015

Denizli Valiliği resmi hesabı, Tripolis’te Çıkan Antik Mezar Bilim Dünyasına Işık Tutacak, 11 Haziran 2015

İHA, Tripolis Antik Kenti'nde sürpriz lahit, 10 Haziran 2015

Arkeofili, Tripolis’te Tesadüfen Bulunan Lahitten Karı Koca Çıktı, 12 Haziran 2015