Barış Pınarı Harekatı sırasında internette yayılan yanlış bilgiler

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 9 Ekim 2019 tarihinde başlattığı Barış Pınarı Harekatı devam ediyor. Operasyonun başlamasından itibaren sosyal medyada birçok yanlış fotoğraf ve video dolaşıma girdi. Teyit operasyonun başladığı ilk saatlerden itibaren yayılan görselleri, videoları ve haberleri inceleyerek çeşitli analizler yayımladı. Bu analizleri sizler için derledik;

1) TSK tarafından vurulduğu iddia edilen aracı gösteren video

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun, 9 Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından vurulan bir aracı gösterdiği iddia edildi

TSK’nın vurduğu bir aracı gösterdiği iddiasıyla paylaşılan görüntülerin orijinalinin 4 Mart 2019’da video paylaşım sitesi YouTube’a yüklendiği görülebiliyor. Orient Tv isimli hesap tarafından paylaşılan videonun açıklamasında ise “Esad rejimine ait bir konvoyun infilak ettiği” ifade ediliyor.

Görüntülerin Barış Pınarı Harekatı kapsamında vurulan bir aracı gösterdiği iddiası doğru değil. Video, harekattan aylar önce Suriye ordusuna ait bir konvoya yapılan saldırıdan olduğu iddiasıyla paylaşılmış. 

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz

2) Macaristan AB’nin Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı’ndan dolayı uyardığı bildirisini veto etmedi

Sosyal medyada ve haber sitelerinde yer verilen bir iddiaya göre Macaristan, Avrupa Birliği’nin (AB) Suriye’nin kuzeyine yapılan Barış Pınarı Harekatı nedeniyle Türkiye’yi uyarmak için hazırladığı bildiriyi veto etti. 

Ancak Macaristan’ın AB’nin Türkiye’ye yönelik hazırladığı bildiriyi veto ettiği iddiası doğru değil. Macaristan, bildiriyi resmi olarak veto etmedi, ancak bildirinin kabulünün gecikmesine neden oldu. Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó’ın, hgv.hu isimli Macar bir haber sitesine verdiği röportajda kendisinin bir uyarı bildirisine olan ihtiyacı kabul etmediğini dolayısıyla da uzunca bir süre bildirinin yayımlanmasını engellediklerini ama sonuç olarak bildiri metninin yayımlanmasını onayladıklarını ifade etti. Macaristan Devlet Bakanı Gergely Gulyas ise yaptığı açıklamada veto kararının olmadığını, uyarı bildirisine Visegrad Dörtlüsü ve AB’nin birliğini bozmamak için onay verdiklerinin altını çizdi. Teyit’in Euronews Macaristan AB muhabiri Sandor Zsiros ile yaptığı görüşmede de Macaristan’ın bildiriyi resmi olarak veto etmediği yalnızca AB’nin uyarı hamlesini geciktirdiği öğrenildi. 

Konuyla ilgili analizimize linkten ulaşabilirsiniz.

3) Videonun Türkiye tarafından yapılan bombalamayı gösterdiği iddiası

Paylaşılan bir başka videonun ise Barış Pınarı Harekatı kapsamında Suriye’de Türkiye tarafından yapılan bombardımanı gösterdiği iddia edildi. 

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı kapsamında Türkiye tarafından atılan bir bombayı gösterdiği iddiası doğru değil. Video, Barış Pınarı Harekatı’nın başlamasından aylar önce Rusya’nın Suriye’de yaptığı bir hava operasyonundan olduğu ifade edilerek paylaşılmış.

Bahsi geçen görüntülerin orijinal halinin ilk olarak 8 Temmuz 2019’da video paylaşım sitesine yüklendiğini söylemek mümkün. Havadan atılan bir bombanın patlama anının yer aldığı videonun açıklamasında ise “İdlib’e bağlı Kafr Ein kentindeki cihatçı gruplara yapılan hava saldırısı” ifadesi yer alıyor. 

Analizin tamamını linkten okuyabilirsiniz.

4) Fotoğrafların Barış Pınarı Harekatı’ndan ve Suriye’den olduğu iddiası

Facebook’ta yer alan bir iletide üç fotoğrafın birleştirilmesi ile bir kolaj oluşturulmuş ve görüntülerin Suriye’den olduğu iddia edilmiş. Kod Adı Başkan isimli grubun gönderisi 3 bin 100 etkileşim, bin 200 de paylaşım aldı.

İddia gönderide üstte yer alan iki fotoğraf daha önce sosyal medyada ve çeşitli internet sitelerinde farklı zamanlarda birlikte veya ayrı ayrı paylaşılmış. Zaman zaman paylaşıma sunulan fotoğraflardan ilki 2014, ikincisi ise 2015’ten itibaren farklı sitelerde de yer almış.

Gönderide yer alan diğer fotoğraf ise Afrin Harekatı sırasında da dolaşıma girmiş. Ancak görüntü Mısır’da 2015 yılında gerçekleşen bir patlamadan. İHA tarafından Temmuz 2015’te yayımlanan görüntülerin, yanmakta olan bir aracın etrafına toplanan kalabalığı ve ikinci kez patlayan aracı gösterdiği belirtilmiş. Fotoğraf 3 Temmuz 2015 tarihinde Ensonhaber.com adlı haber sitesinde de “Mısır’da patlamayı seyreden kalabalık pişman oldu” başlığıyla yayımlanmış. 

Analizi sayfamızdan okuyabilirsiniz.

5) Fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı sırasında patlatılan bir binayı gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e ihbar olarak gelen fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı sırasında patlatılan bir binayı gösterdiği iddia edildi.

Ancak fotoğraf Barış Pınarı Harekatı’ndan değil. Fotoğraf, 2016’da Cizre’de meydana gelen bir yangın sırasında kaydedildiği belirtilerek paylaşılmış. 

Batman Rehber Gazetesi isimli haber sitesinde yer alan haberde, iddia konusu fotoğrafın Aralık 2015’te başlatılmış olan Şırnak’ta sokağa çıkma yasağı sırasında, belirlenemeyen nedenden dolayı meydana gelen bir yangında kaydedildiği ifade edilmiş. 2016 Şubat ayında paylaşılan haberin devamında, çıkan yangında 9 kişinin hayatını kaybettiği ve 25 kişinin de yaralandığı bilgisi mevcut.

Analizin tamamını buradan okuyabilirsiniz.

6) Barış Pınarı Harekatı’nda askerin küçük çocuğa çikolata verdiği iddiası

Twitter’da yer alan @finansdunyasi adlı hesabın yaptığı videolu paylaşımda, küçük bir çocuğa askerin çikolata verdiği görüntüler yer alıyor. İddia konusu videonun yer aldığı paylaşım, #BarısPınarıHerakatı hashtagi ile yayımlanmış ve 500 retweet ile 2 bin 500 beğeni almış.

Söz konusu paylaşımın yer aldığı video, 24 Ağustos 2016 ila 29 Mart 2017 tarihleri arasında süren Fırat Kalkanı Harekatı’nda askerlerin sınırdaki küçük bir çocuğa çikolata verdiği belirtilerek paylaşılmış. Video ile ilgili paylaşımlardan biri TRT Haber’in internet sitesinde 9 Ocak 2017 tarihinde yayımlanan bir haberde yer alıyor. 

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

7) Çoklu roketatarın seri atış yaptığı video Barış Pınarı Harekatı’ndan değil

Sosyal medyada birçok hesap tarafından paylaşılan bir videonun çoklu roketatarların 9 Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sırasında PKK/YPG’li hedefleri vururken gösterdiği iddia edildi.

Ancak video Barış Pınarı Harekatı’ndan değil. Video, 14 Eylül 2018’de Rusya’nın Sibirya bölgesi yakınında bulunan Tsugol kentinde Uragan MLRS tipi çok namlulu roketatar sistemi ile yapılan “Vostok tatbikatını” gösteriyor.

İddia konusu videoya RT’nin YouTube hesabından ulaşılabiliyor. 14 Eylül 2018’de paylaşılan videonun Rusya Savunma Bakanlığı tarafından paylaşıldığı ifade edilmiş. YouTube’daki videonun başlığı ise “Yangın Fırtınası: Vostok-2018 egzersizlerinde kasırga reaktif sistemi”.

Analizin detaylarını buradan okuyabilirsiniz. 

8) Videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında top oynayan çocukları koruyan askeri gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’deki top oynayan çocukları koruyan askeri gösterdiği iddia edildi.

Ancak video Barış Pınarı Harekatı sırasında çekilmemiş. Video, askerin çocukları koruduğu belirtilerek 2017 senesinde paylaşılmıştı.

Söz konusu video internette araştırıldığında 2017 senesine ait paylaşımlar bulunabiliyor. Yeni Şafak gazetesi imzalı videonun YouTube’da 3 Mayıs 2017 tarihli haline ulaşmak mümkün.

Analize linkten ulaşabilirsiniz.

9) Video Türkiye’nin yaptığı hava saldırısında yaralanan kişileri göstermiyor

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun, Barış Pınarı Harekatı kapsamında Türkiye tarafından yapılan hava harekatında yaralanan ve hayatını kaybeden insanları gösterdiği iddia edildi.

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı kapsamında Türkiye tarafından düzenlenen hava harekatında yaralanan ve hayatını kaybeden insanları gösterdiği iddiası doğru değil. Video 2017 yılında IŞİD tarafından Mısır’daki bir kiliseye düzenlenen bombalı saldırının ardından kaydedilmiş. Barış Pınarı Harekatı ise 9 Ekim 2019’da başladı. 

The Red Elephant isimli internet sitesinde yer alan bir haberde IŞİD tarafından 9 Nisan 2017 yılında bir kiliseye düzenlenen saldırıya dair bilgiler yer alıyor. Pazar ayini sırasında gerçekleşen ve 44 kişinin hayatını kaybettiği saldırının hemen ardından çekilen videonun ekran görüntüsü de haberde yer alıyor. 

Analize sayfadan ulaşabilirsiniz. 

10) Barış Pınarı Harekatı sırasında öldürülen sivilleri gösteren video iddiası

Twitter’da @oreseven4 adlı kullanıcıya ait hesaptan yapılan paylaşımda bir videonun, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Barış Pınarı Harekatı’na ilişkin olduğu iddia edildi. Paylaşım 105 retweet, 75 de beğendi aldı ve 14 bin izlendi. 

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında çekildiği iddiası doğru değil. Video, Ağustos 2016’da Suriye ordusunun Haseke’de yapmış olduğu hava operasyonundan. 

Video BBC’nin Suriye ekibinden Riam Dalatti’ye ait. Dalamatti, 19 Ağustos 2016 tarihinde yayımladığı gönderide Haseke’de hava saldırıları sayısının arttığını ve sivillerin hedef alındığını belirterek, bu operasyonla bağlantılı olarak iddia konusu videoyu tweetine eklemiş. Dolayısıyla, söz konusu videonun Barış Pınarı Harekatı ile ilgisi olamaz.

Analize linkten ulaşabilirsiniz.

11) Barış Pınarı Harekatı ve Trump’ın katıldığı açılış hakkındaki iddia

Twitter’da @RobertDeNiroUS adlı kullanıcı tarafından yapılan paylaşımda, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın, Türkiye’deki Trump Tower’ın açılışına katıldığı ve videoda kızı Ivanka Trump’ın, bu etkinlik nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür tweeti attığı bilgisi paylaşıldı.

Söz konusu tweetteki ziyaret 20 Nisan 2012 tarihinde gerçekleşiyor. O tarihte henüz ABD Başkanı seçilmemiş ve işadamı kimliği ile Türkiye’yi ziyaret eden Donald Trump, Trump Tower’ın resmi açılış törenine yetişemediği için kızıyla, bir gün sonra Türkiye’ye geliyor ve bölgede incelemelerde bulunuyor. Yani videonun Barış Pınarı Harekatı’yla bir ilgisi yok.

Analize linkten ulaşabilirsiniz.

12) Videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Tel-Abyad’ın bombalandığını gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’deki Tel-Abyad kentini bombaladığını gösterdiği iddia edildi. Aynı video Med Nuçe isimli haber sayfası tarafından Derik’te TSK’nın bombalandığı anları gösterdiği iddiası ile de paylaşıldı. Video Ankara Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı İ. Melih Gökçek tarafından da paylaşıldı.

Ancak görüntüler Barış Pınarı Harekatı’ndan değil. Ocak 2018’de başlayan Afrin Zeytin Dalı Harekatı’ndan olduğu belirtilerek de sosyal medyada paylaşılan video aslında 2010’da ABD’nin Kentucky eyaletinde gerçekleşen “Knob Creek Machine Gun Shot Night” isimli makineli silah etkinliğini gösteriyor.

Bahsi geçen görüntülerin yer aldığı 2010 tarihli bir paylaşıma dai ulaşılabiliyor.Yılda 2 defa gerçekleşen silah atma etkinliğine yaklaşık 20 bin kişi katılıyor. AJ+’ın da YouTube’daki bir videosunda ABD’deki etkinlik anlatılmış.

Görüntülerle ilgili daha geniş bilgiye analizimizden ulaşabilirsiniz.

13) Videonun Las Vegas’taki Trump Tower’a asılan Kürtler hakkındaki pankartı gösterdiği iddiası

Barış Pınarı Harekatı’nın başlmasının ardından sosyal medyada paylaşılan videonun, ABD’nin Las Vegas kentinde bulunan Trump Tower Otel üzerinde Kürtler hakkında bir sloganın yer aldığı pankartı gösterdiği iddia edildi. Trump Tower’a asıldığı iddia edilen sarı zeminli pankartta “Betrayed and Murdered The Kurdish People” (Trump Kürt halkına ihanet etti ve Kürt halkını öldürdü) ifadeleri yer alıyor ve hemen altındaki Greenpeace ifadesi görülebiliyor

Videoda görülen pankart gerçek değil ve dijital ortamda oluşturulmuş. Bir kullanıcı tarafından 17 Mart 2019’da paylaşılan videoda da aynı bina ve sarı renkli pankart görülebiliyor. Video incelendiğinde pankartta benzer şekilde Greenpeace ifadesinin bulunduğu ve Trump hakkında bir sloganın yer aldığı fark edilebiliyor. 

Bu iddiayla ilgili analize linkten ulaşabilirsiniz.

14) Video Türk keskin nişancılar tarafından vurulan YPG’liyi göstermiyor

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun, 9 Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sırasında Türk keskin nişancıları tarafından vurulan YPG’liyi gösterdiği iddia edildi. Videoda elinde ağır makineli silah olan bir kişinin kafasından vurularak yere düştüğü görülüyor.

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Türk keskin nişancıları tarafından vurulan YPG’liyi gösterdiği iddiası doğru değil. Video 2015 yılında farklı iddialarla paylaşıma girmiş. Örneğin bir kullanıcı tarafından “Keskin nişancı fena indirdi” başlığıyla 25 Ağustos 2015’te YouTube’a yüklenen görüntülerin açıklamasında, “IŞİD’li keskin nişancının Şii bir savaşçıyı vurduğu” ifade edilmiş. Videonun aynı açıklamayla beraber Haber 7’nin internet sitesinde de yer aldığını söylemek mümkün.

Bu iddiayla ilgili analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

15) Video Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’ye giren tankı göstermiyor

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’ye giren Türk tankını gösterdiği iddia edildi. 12 Ekim 2019 tarihinde Twitter’da da paylaşılan video yaklaşık 12 bin kullanıcı tarafından beğenilirken, 2 bin 500 kişi tarafından da retweetlendi.

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında çekildiği iddiası gerçeği yansıtmıyor. Aynı görüntülerin internette 2018 ve 2016 senelerinde paylaşıldığı hallerini de görmek mümkün. Fotoğraftaki tank Türkiye’ye değil İsrail’e ait. Fotoğrafın orijinal haline “gettyimages” isimli stok fotoğraf sitesinden ulaşılabiliyor. Fotoğraf 1998 yılında İsrail ordusunun Golan Tepeleri’ndeki, askerlerin aileleri için yapılan bir gösteri sırasında çekilmiş.

Analizi sayfamızdan okuyabilirsiniz.

16) Fotoğrafın Suriye’de vurulan Türk tankını gösterdiği iddiası

Facebook’ta Arapça paylaşım yapan Kobane Live adlı sayfada yanmakta olan bir tank görseli paylaşılarak görüntülerin Barış Pınarı Operasyonu sırasında vurulan bir Türk tankına ait olduğu iddia edildi. 10 Ekim 2019 tarihinde yapılan paylaşım bin yorum ve 3 bin 800 beğeni aldı.

Ancak paylaşımda kullanılan görsel Türkiye’ye ait bir tankı göstermiyor. Görsele Alamy isimli bir stok fotoğraf paylaşım sitesinden ulaşılabiliyor. Sitede görselin Körfez Savaşı’nda Birleşik Krallık kuvvetleri tarafından vurulan Irak’a ait Type-69 tipi bir tanka ait olduğu bilgisi yer alıyor. Ayrıca fotoğrafın FotoForensics aracılığıyla ulaşılan meta verileri de fotoğrafın 28 Şubat 1991’de kaydedildiğini doğruluyor.

Bu iddiayla ilgili detaylı analize linkten ulaşabilirsiniz.

17) Fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı’nda Türkiye tarafından kullanılan fosfor bombasını gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın 9 Ekim 2019’da Türkiye tarafından başlatılan Barış Pınarı Harekatı kapsamında kullanılan fosfor bombasını gösterdiği iddia edildi. 12 Ekim 2019’da Facebook’a yüklenen görsel şimdiye kadar yaklaşık 5 bin kez paylaşıldı.

Ancak fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı kapsamında Türkiye tarafından kullanılan fosfor bombasını gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, Irak’taki Musul kentinde IŞİD’e karşı yapılan operasyon sırasında fosfor bombası kullandığı iddiasıyla 2017 yılında paylaşılmış.

Bir kullanıcı tarafından, Musul’da çekildiği ifade edilerek Haziran 2017’de Twitter’dan paylaşılan videoda bahsi geçen fotoğraf karesinin de olduğu görüntüler izlenebiliyor. Aynı fotoğrafa Daily Mail tarafından 5 Haziran 2017’de yapılan bir haberde de rastlanabiliyor. Haberde, Irak’taki IŞİD güçlerine karşı yürütülen operasyonlarda fosfor bombasının kullanıldığı iddialarının olduğunu belirtilirken bölgeden başka fotoğraflara da yer veriliyor.

Bu iddiayla ilgili detaylı analize linkten ulaşabilirsiniz.

18) Filistin Caddesi’nin adının Macaristan Caddesi olarak değiştirildiği iddiası

Macaristan’ın, Avrupa Birliği’nin Türkiye ile ilgili uyarı metnini veto ettiği iddiası ortaya atılmış, Teyit bu iddianın yanlış olduğunu hazırladığı analizle ortaya koymuştu. Sonrasında, Filistin’in Barış Pınarı Harekatı’nı kınadığı iddialarıyla birlikte Twitter’da yer alan bir paylaşımda Ankara’da bulunan Filistin Caddesi’nin adının, Macaristan Caddesi olarak değiştirildiği iddia edildi. İleti bin 300 retweet, 7 bin 900 de beğeni aldı.

Ancak paylaşımdaki iddia doğru değil. Filistin Caddesi’nin adı 14 Ekim 2019 itibariyle değiştirilmedi. Teyit’in Ankara Büyükşehir Belediyesi Basın Birimi ile yaptığı görüşmede, böyle bir değişiklik yapılmadığı, bu kararın alınması için Belediye Meclisi kararı gerekliliği vurgulandı. Ekim ayı Belediye Meclisi toplantısında da bu konunun gündeme gelmediği ifade edildi.

Teyit olarak Filistin Caddesi’nin çeşitli noktalarında yaptığımız incelemelerde de caddenin isminin 14 Ekim 2019 itibariyle değişmediği görülüyor.

İddiayla ilgili detaylı analize linkten ulaşabilirsiniz.

19) A Haber’in Akçakale’de olmasına rağmen Suriye’deymiş gibi yayın yaptığı iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide, A Haber’in Suriye’de çatışma bölgesinde olmadığı halde oradan yayın yaptığı iddia edildi. Paylaşımda, durumun TRT Haber’in aynı bölgeden yaptığı haber sırasında ortaya çıktığı da belirtildi.

Ancak A Haber’in, Suriye’deki çatışma alanında olmadığı halde oradaymış gibi yayın yaptığı iddiası doğru değil. 13 Ekim 2019’da yapılan yayında, muhabire bağlanmadan önce kendisinin Şanlıurfa’nın Akçakale ilçesinde olduğu belirtiliyor. Ayrıca yayını gerçekleştiren Kerim Ulak da bulundukları noktanın Akçakale olduğunu ifade ediyor. Ekranın sağ üst köşesindeki konum bilgisi ise kameramanın bombalamanın yapıldığı Tel Abyad’a yakınlaşması sonrasında değiştiriliyor.

İddiayla ilgili analizi linkten okuyabilirsiniz.

20) Videonun Suriye Ordusu resmi sözcüsünün Barış Pınarı Harekatı ile ilgili bir açıklama yaptığı iddiası

Sosyal medyada paylaşılan videonun Barış Pınarı Harekatı ile bağlantılı olarak Suriye Ordusu resmi sözcüsünün Münbiç, Kamışlı ve Kobani’ye girip Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) karşı savaşacaklarını söylediğini gösterdiği iddia edildi. Kaç Saat Oldu adlı Twitter hesabı tarafından paylaşılan video 357 kullanıcı tarafından retweet edilirken, binin üzerinde kullanıcı tarafından beğenildi

Ancak Suriye Ordusu resmi sözcüsünün Münbiç, Kamışlı ve Kobani’ye girip TSK’ya karşı savaşacaklarını söylediği iddia edilen videonun Barış Pınarı Harekatı ile bir ilişkisi bulunmuyor. Videoda yer alan açıklama Aralık 2018 tarihine ait. Açıklamayı yapan yetkili o tarihte yalnızca Münbiç’e girileceğini duyurmuş.

Analizin devamına bu linkten ulaşabilirsiniz.

21)Fotoğrafın bir Türk askerini diz çökerken gösterdiği iddiası

Facebook’ta bir kullanıcı tarafından paylaşılan fotoğrafın bir Türk askerini Suriye’nin kuzeyindeki operasyonlar sırasında diz çökerken gösterdiği iddia edildi. 779 kez paylaşılan fotoğrafa, yine Facebook ve Instagram’daki başka paylaşımlarda da aynı iddiayla yer verilmiş.

Ancak fotoğrafın Suriye’nin kuzeyindeki operasyonlar sırasında diz çöken bir Türk askerini gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf Türk Sualtı Taarruz Timleri’nin Pakistan İkbal Timi’yle birlikte gerçekleştirdiği tatbikattan. 

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

22)Videonun Afrin’de Türkiye’nin eğittiği militanların verdiği Nazi selamını gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’nin Afrin bölgesinde Türkiye tarafından eğitilen militanların verdiği Nazi selamını gösterdiği iddia edildi.

Ancak videonun Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sırasında Afrin’de Türk askerlerinin eğittikleri militanları gösterdiği iddiası doğru değil. Video, Mayıs 2018’de kaydedilmiş ve Zeytin Dalı Harekatı sonrasında Afrin’de Polis Akademisi tarafından eğitilen yerel güvenlik güçlerini gösteriyor. Videodaki selamlama ise Suriye’deki pek çok silahlı grup tarafından kullanılıyor. Görüntülerdeki selam her ne kadar Nazi selamı olarak bilinse de kökeni Romalı askerlerin selamına dayanıyor. Suriye’de de askerler arasında bu tarz bir selamlama geleneği olduğu biliniyor. Yani videodaki askerler militan değil; Suriye’de Türkiye polisi tarafından eğitilen resmi silahlı güçler.  

Bu video ile ilgili analize linkten ulaşabilirsiniz.

23)Fotoğrafın Fransız askerlerin Menbiç’ten çekilme anını gösterdiği iddiası

Twitter’da yapılan bir paylaşımda 9 Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sonrasında Menbiç’te bulunan Fransız askerlerinin çekilme anını gösterdiği iddia edilen bir fotoğraf yer aldı. Paylaşım bin 300 beğeni, 270 retweet aldı.

Ancak söz konusu fotoğrafın Fransız askerlerin Menbiç’ten ayrılırken çekildiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, 2013 yılından ve Mali’de operasyona giden Fransız askerlerini gösteriyor.

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

24)Fotoğrafın ayakları su toplayan bir Türk askerini gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın, ayakları su toplayan bir Türk askerini gösterdiği iddia edildi. 17 Ekim 2019’da Facebook’ta paylaşılan iddia şimdiye kadar 2 bin 600 kez beğenildi ve 800 kez paylaşıldı. Aynı gönderi Twitter’da da bazı kullanıcılar tarafından #mehmetçiğeselamgönder etiketiyle paylaşıldı.

Ancak fotoğrafın ayakları su toplayan bir Türk askerini gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, 2018 yılında ABD’li bir deniz piyadesine ait olduğu belirtilerek paylaşılmış.

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

25)Fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı’nda hedef alınan anne ve çocuklarını gösterdiği iddiası

Sosyal medyada paylaşılan fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı sırasında hedef alınan anne ve çocuklarını gösterdiği iddia edildi. Facebook’ta ‘‘Kendine Yalan Söyleme’’ isimli sayfanın paylaştığı görsel şimdiye kadar yaklaşık 3 bin 600 kez beğenildi ve 300 kez paylaşıldı. İddia konusu görsel ‘‘savaşa hayır’’ ve ‘‘rojava’’ gibi etiketlerle Instagram’da da paylaşıldı.

Ancak fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı sırasında hedef alınan anne ve çocuklarını gösterdiği iddiası doğru değil. Görsel montajlanarak oluşturulmuş. Ayrıca çocuklarına sarılan kadının fotoğrafı ise 2014 yılına ait. 

Analize linkten ulaşabilirsiniz.

26)Video Barış Pınarı Harekatı sırasında Rojava’daki bir enkazı göstermiyor

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun 9 Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’nin kuzeyindeki çatışmalar sonrası oluşan bir enkazı gösterdiği iddia edildi.

Ancak videonun Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’nin kuzeyindeki çatışmalar sonrası oluşan bir enkazı gösterdiği iddiası doğru değil. Video harekattan aylar önce Suriye’deki  Maarat al-Numan kentindeki bir enkazı gösterdiği belirtilerek paylaşılmış.

Analize linkten ulaşabilirsiniz.

27)İran Ligi’nden Urmu 90 takımının Barış Pınarı Harekatı’na destek verdiği iddiası

Sosyal medyada yer alan bir paylaşımda İran liginde yer alan Urmu 90 takımı futbolcularının, oynadıkları futbol maçında Barış Pınarı Harekatı’na asker selamı vererek destek olduğu iddia edildi. Farklı Facebookhesaplarından da paylaşılan gönderi 4 binin üstünde etkileşim, 333 de paylaşım aldı.

Ancak Urmu 90 takımının oynadıkları futbol maçında asker selamı vererek Barış Pınarı Harekatı’na destek verdiği iddiası doğru değil. İki fotoğraftan oluşturulan kolajdaki görüntüler eski tarihli.

Analizin tamamına linkten ulaşabilirsiniz.

SON GÜNCELLEME

  • İncelenen yedi iddia daha listeye eklendi. (30 Ekim 2019 / 09.50)

Derleyenler:

Ali Osman Arabacı, Emre Saklıca, Beşire Korkmaz, Alican Acanerler, Özge Yıldız, Öyküm Hüma Keskin, Dirimcan Barut, Gülin Çavuş 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Derleyenler:

Ali Osman Arabacı, Emre Saklıca, Beşire Korkmaz, Alican Acanerler, Özge Yıldız, Öyküm Hüma Keskin, Dirimcan Barut, Gülin Çavuş