Avrupalılar Türk vatandaşlığı için sıraya mı girdi? 

2020 yılının başından beri baş etmeye çalıştığımız Covid-19 salgını, gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerle ilgili yerleşik yargılarımızı bir miktar sarstı. ABD, Britanya, İtalya, İspanya gibi batılı ülkeler, son yılların en zor zamanlarını geçirdiler dense yeri. Türkiye’de sağlık sisteminin bu ülkelerde olduğu gibi kilitlenmemesi, Türkiye dünya çapında vaka sayısında an itibariyle 11. sırada olsa da, beraberinde bazı iddialar da getirdi. 

Bu iddialardan birine göre, Türkiye bu süreçte öyle başarılı bir sınav vermişti ki, bazı Avrupa vatandaşları ülkelerindeki sağlık sisteminin başarısızlığı nedeniyle Türk vatandaşı olmak için sıraya girmişti. İbrahim Acar imzalı iki haberde, Batı ülkelerinin Covid-19 ile mücadelede başarılı olmadığı belirtilerek ölüme terk edilen yaşlı vatandaşların Türk vatandaşı olmak istedikleri iddia ediliyordu.

Haber veri değil, anekdotlar üzerine kurulu 

Haber bazı danışmanlık firmalarından alınan görüşler üzerine kurgulanmıştı. Teyit, konu hakkında bilgi almak için haberi hazırlayan İbrahim Acar’a da ulaştı. Acar, haber kaynağı olarak danışmanlık ofislerini kullandığını, başka bir veriden yararlanmadığını belirtti. Bunun üzerine Teyit, haberde yer alan danışmanlık şirketlerini aradı.

Haberde yer alan Elit Danışmanlık Şirketi yöneticisi, yaptığımız görüşmede her yıl yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı edinimi ile ilgilenen kişilerin sayısının arttığını belirtti. Kanada, ABD, Fransa, Britanya gibi farklı ülkelerden de aramalar aldıklarını, ancak bu kişilerin önemli bir kısmının Ortadoğu asıllı olduğunu da ekledi. Pandemi sürecinde de kendilerine gelen aramalarda artış olduğunu ve kişilerin süreçle ilgili bilgi almak istediğini belirtti. Şirkete gelen arama sayısını gösteren verileri Teyit ile paylaşan yetkili mevcut pandemi önlemleri, sokağa çıkma ve uçuş yasakları ile evden çalışma uygulamaları nedeniyle herhangi bir resmi veriye ulaşmanın şu aşamada mümkün olmayacağının altını çizdi. Resmi kurumların güncel olarak yayınladığı verileri incelediğimizde göreceğimiz tablonun şirket olarak öngördükleri senaryodan farklı olmasının sebebinin önlemler olduğunu belirtti. 

Potansiyel Müşterilerin Bölgelere Göre Analizi Avrupa Birliği ve Kıta Avrupası ülkeleri Amerika, Kanada ve Güney Amerika Ülkeleri Ortadoğu ve Asya Ülkeleri (Çin, Hindistan, Pakistan dahil) Afrika Ülkeleri ve Okyanusya Ülkeleri
Ocak 2020 Gelen arama: 25

Online erişim: 275

Gelen arama: 38

Online erişim: 420

Gelen arama: 684

Online erişim: 1004

Gelen arama: 190

Online erişim: 384

Şubat 2020 Gelen arama: 28

Online erişim: 312

Gelen arama: 43

Online erişim: 454

Gelen arama: 653

Online erişim: 1432

Gelen arama: 224

Online erişim: 574

Mart 2020 Gelen arama: 43

Online erişim: 646

Gelen arama: 59

Online erişim: 590

Gelen arama: 1204

Online erişim: 1840

Gelen arama: 584

Online erişim: 630

Nisan 2020 Gelen arama: 76

Online erişim: 997

Gelen arama: 89

Online erişim: 892

Gelen arama: 1306

Online erişim: 1992

Gelen arama: 687

Online erişim: 948

Kaynak: VIPTurkishPassTM Elit Vatandaşlık Danışmanlık Eğt. Gayr. İnş. Tic. Ltd. Şti. Şirket İstatistikleri, Ocak-Nisan 2020 dönemleri Müşteri Arama, Görüşme ve Erişim İstatistikleri

Haberde kaynak olarak gösterilen bir diğer danışmanlık şirketi ise Beta idi. Şirket yetkilileri, geçmiş yıllarda Türk vatandaşlığına geçmek isteyen üç dört Avrupalı varken, pandemi döneminde dokuz ona yükseldiğini söyledi. Fakat anlaşılan o ki bu veriler tutulmuyordu. Şirket, kendilerine telefonla ulaşanlardan yola çıkarak kabataslak ve anekdotal bir sonuca varmış. Bu sonucun veri niteliği taşıyan bir haber kaynağı olarak değerlendirilmesi ise güç.

Haberde adı geçen kaynaklardan, Karaçay Hukuk Bürosu yetkilileri ise, Avrupa vatandaşları özelinde bir veriye sahip olmadıklarını, ancak gelen aramalara bakarak mevcut danışanlarının Ortadoğu ülkelerinden olduğunu söyleyebileceklerini belirtti.

Avrupa’da böyle bir gündem yok

Teyit, ayrıca İspanya, Norveç, İran, Pakistan, Fransa ve İtalya gibi ülkelerdeki Türkiye büyükelçiliklerine de e-posta ile ulaştı. Birçoğu henüz cevap vermiş değil; İran ve İtalya Büyükelçilikleri ise İçişleri Bakanlığı’ndan bilgi alınabileceğini belirtti. Ancak 1 Haziran itibariyle İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü telefonlara yanıt vermedi.

Anahtar kelimeler ile internette arama yaptığımızda, bazı Avrupa vatandaşlarının Türk vatandaşı olmak istemeleri gibi bir gündem olmadığını görüyoruz. İspanyol doğrulama platformu Malditas, İspanya gündeminde Türk vatandaşlığına talep arttı gibi bir konunun gündeme gelmediğini belirtti. Benzer şekilde, Türk vatandaşlığı gündemini araştıran France 24 ülkede böyle bir gündem ya da haber olmadığını söylediler. Norveç’ten Faktisk de sağlık temelli endişelerle diğer ülkelerden vatandaşlık edinme ile ilgili bir gündem olmadığı belirtti.

Eurostat’ın verilerine göre 2018’de 2017’ye kıyasla yüzde 4’lük bir düşüşle 672 bin 300 kişi Avrupa Birliği’nde 27 ülkenin vatandaşlığını elde etti. En çok vatandaşlık veren beş ülke arasında Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, İsveç var. İddialarda Türk vatandaşlığına geçmek istediği belirtilen İtalya, Fransa, İspanya gibi ülkelere pandemi öncesi vatandaşlık ilgisinin yoğun olduğu söylenebilir. Ayrıca, 2018’de Avrupa Birliği vatandaşlığı kazananların yaklaşık yüzde 84’ü daha önce AB üyesi olmayan bir ülkenin vatandaşlarıydı. Vatandaşlık kazananların geldikleri ülkeler ise yüzde 10 ile Fas, yüzde 7,1 ile Arnavutluk, yüzde 4,2 ile Türkiye ve yüzde 3,4 ile Brezilya.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılması

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na göre bir kişinin vatandaş olabilmesi için birçok farklı yol var. Bunlardan biri de kanunun 12. maddesi ile düzenlenen ve yabancı yatırımcılara istisnai olarak Türk vatandaşlığı kazanmalarına yönelik tanınan olanaklar. Kanunda yabancı uyruklu kişilerin, en az 500 bin dolar değerinde sabit sermaye yatırımı yaparak, minimum 250 bin dolar değerinde gayrimenkul edinerek veya minimum 50 çalışana istihdam sağlayarak vatandaşlık alabilecekleri belirtiliyor. Bu rakamlar Eylül 2018’de düşürülmüş. Daha önce sabit sermaye yatırım alt sınırı 2 milyon dolar, edinilmesi gereken minimum gayrimenkul değeri ise 1 milyon dolardı. Kişiler süreci kendileri takip edebildikleri gibi, bu konuda özel olarak yetkilendirdikleri vekilleri aracılığı ile de işlemlere devam edebiliyor.

Peki konut alımı yoluyla vatandaşlık başvurularını pandemi nasıl etkiledi? Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden ilgili verilere ulaşabiliyoruz:

Yabancılara yapılan konut satış sayıları, 2019, 2020        
Nisan 2019 Nisan 2020 Ocak-Nisan 2019 Ocak-Nisan 2020
3720 790 13338 11738

Yabancılara yapılan konut satış sayıları, Nisan 2020

Ocak-Nisan döneminde yabancılara yapılan konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,0 azalarak 11 bin 738 oldu.

Kaynak: TÜİK

Vatandaşlık için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne uygunluk belgesi düzenlenen kişi sayısı

  Yıl
2017 609
2018
2019 6.085
2020 İlk üç ay 1.345

Kaynak: İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü & Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Daire Başkanlığı 

Görüldüğü gibi pandemi bu istatistiklerde belirgin bir değişime yol açmamış. Hatta kısmi bir azalma olduğu söylenebilir. Yani resmi veriler, iddiayı doğrular nitelikte değil. 

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan yabancı uyruklu kişi sayısı ise her yıl bir öncekine göre olağan olarak artıyor. Özellikle şart koşulan minimum yatırım miktarının Eylül 2018 itibariyle düşürülmesinden sonra, konuyla ilgilenenlerin sayısının arttığını söyleyebiliriz. Ancak bu artışla Covid-19 salgını arasında bir bağ kurmak mümkün görünmüyor.

Sonuç olarak iddia istatistiki bir veriye değil danışmanlık şirketlerinin anekdotal anlatımlarına dayalı ve Avrupalıların an itibariyle Türk vatandaşlığı almak için sıraya girdiğini gösterecek bir veriden yoksunuz.  İlerleyen dönemlerde de bu ilginin artıp artmadığını bekleyip görmek gerekiyor. 

Yazarlar

Esra Özgür, Öyküm Hüma Keskin

Kaynaklar

Johns Hopkins University, Covid-19 Dashboard

İbrahim Acar ile yapılan sosyal medya görüşmesi, 30 Nisan 2020 14.32

Elit Danışmanlık ile yapılan telefon görüşmesi, 14 Mayıs 2020, 14:50

Elit Danışmanlık, Ocak-Nisan 2020 dönemleri Müşteri Arama, Görüşme ve Erişim İstatistikleri

Beta Danışmanlık ile yapılan telefon görüşmesi, 30 Nisan 2020, 13.55

Karaçay Hukuk Bürosu ile yapılan görüşme, 14 Mayıs 2020, 18.20

Malditas ile yapılan telefon görüşmesi, 5 Mayıs 2020 11.25

France 24 ile yapılan telefon görüşmesi, 15 Mayıs 2020 18.10

Faktisk ile yapılan e-posta görüşmesi, 15 Mayıs 2020 

Eurostat, Acquisition of citizenship statistics, Mart 2020

Mevzuat, Türk Vatandaşlığı Kanunu, 29 Mayıs 2009

Resmi Gazete, Türk vatandaşlığı kanununun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmelik, 18 Eylül 2018

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Yabancılara yapılan konut satış sayıları: 2019, 2020  

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü & Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Daire Başkanlığı, Vatandaşlık için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne uygunluk belgesi düzenlenen kişi sayısı

Şüpheli bilgilerden yola çıkarak veriye dayalı ve uzun soluklu bir araştırma neticesinde hazırladığımız Dosya yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.  

Yazarlar

Esra Özgür, Öyküm Hüma Keskin

Kaynaklar

Johns Hopkins University, Covid-19 Dashboard

İbrahim Acar ile yapılan sosyal medya görüşmesi, 30 Nisan 2020 14.32

Elit Danışmanlık ile yapılan telefon görüşmesi, 14 Mayıs 2020, 14:50

Elit Danışmanlık, Ocak-Nisan 2020 dönemleri Müşteri Arama, Görüşme ve Erişim İstatistikleri

Beta Danışmanlık ile yapılan telefon görüşmesi, 30 Nisan 2020, 13.55

Karaçay Hukuk Bürosu ile yapılan görüşme, 14 Mayıs 2020, 18.20

Malditas ile yapılan telefon görüşmesi, 5 Mayıs 2020 11.25

France 24 ile yapılan telefon görüşmesi, 15 Mayıs 2020 18.10

Faktisk ile yapılan e-posta görüşmesi, 15 Mayıs 2020 

Eurostat, Acquisition of citizenship statistics, Mart 2020

Mevzuat, Türk Vatandaşlığı Kanunu, 29 Mayıs 2009

Resmi Gazete, Türk vatandaşlığı kanununun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmelik, 18 Eylül 2018

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Yabancılara yapılan konut satış sayıları: 2019, 2020  

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü & Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Daire Başkanlığı, Vatandaşlık için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne uygunluk belgesi düzenlenen kişi sayısı