Atatürk’ün ilk cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisine çekimser oy kullandığı iddiası

İDDİA: Atatürk, 29 Ekim 1923’te Mecliste yapılan ilk cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisine çekimser oy kullandı.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan çeşitli paylaşımlarda, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun hemen ardından yapılan ilk cumhurbaşkanlığı seçiminde, Mustafa Kemal Atatürk’ün kendisine çekimser oy kullandığı, geri kalan 157 vekilin ise ona oy verdiği iddia edildi. 

Konuyla ilgili iddianın yer aldığı bir tweet, 7 binden fazla beğeni ve bin 400 retweet aldı. İddia Facebook’ta da birçok kullanıcı tarafından benzer metinlerle dolaşıma sokuldu. 

Ancak Mustafa Kemal Atatürk’ün, ilk cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisine çekimser oy kullandığı iddiası doğru değil. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tutanakları, o gün salonda bulunan tüm parlamenterlerin, Mustafa Kemal’in kendisi de dahil, Atatürk’ün cumhurbaşkanı olması doğrultusunda oy kullandığını gösteriyor.  

Atatürk salonda bulunan tüm vekillerin oyunu aldı

Türkiye’nin ilk cumhurbaşkanını seçen meclisin üye sayısı 287 idi. Seçimin yapıldığı 29 Ekim 1923 tarihi, meclisin ikinci dönem, birinci yasama yılına denk geliyordu. 287 vekilden 158’i o gün oylamada salonda bulunuyordu ki bunlardan biri de cumhurbaşkanlığı için tek aday olan Mustafa Kemal Atatürk idi. Cumhuriyetin ilanından sonra, derhal cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması teklifi, Ertuğrul milletvekili Dr. Fikret Onuralp’ten geldi. 

Hemen ardından seçim yapıldı ve Gazi Mustafa Kemal Paşa, toplantıda hazır bulunan 158 milletvekilinin oybirliğiyle cumhurbaşkanı seçildi. 

Seçim sonucunu gösteren metin günümüz Türkçesiyle şu şekilde: “Türkiye Cumhuriyeti için yapılan seçimde, oylamaya katılan üye sayısı 158’dir. Yüz elli sekiz üye, oybirliğiyle Ankara Milletvekili Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerini cumhurbaşkanlığına seçmişlerdir.” 

Dört kez seçildi 

Mustafa Kemal Atatürk, 1927, 1931 ve 1935’te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de oybirliğiyle cumhurbaşkanlığına seçildi. Eski yazı bilenler, 1923 ve 1927 tarihli orijinal tutanakları da okuyabilir. 1931 ve 1935’te yapılan seçimlerin Latin harfleriyle kaleme alınan tutanaklarına da erişilebiliyor. 

Sonuç olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün meclisteki ilk cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisine çekimser oy verdiği iddiası doğru değil. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın yedi türünden olan “uydurma” kategorisine giriyor.

Kaynaklar 

Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Son Tur Tutanakları 

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Tutanaklar, 29 Ekim 1923

Anadolu Ajansı, 1923’ten günümüze Cumhurbaşkanı seçimleri, 4 Ağustos 2014

 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar 

Cumhurbaşkanlığı Seçimleri Son Tur Tutanakları 

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Tutanaklar, 29 Ekim 1923

Anadolu Ajansı, 1923’ten günümüze Cumhurbaşkanı seçimleri, 4 Ağustos 2014