Atatürk’ün dünyada ilk ezanın okunduğu yer olduğundan Japonya’da cami yaptırdığı iddiası

İDDİA: Dünyada her sabah ezan ilk Japonya’da okunuyor ve Mustafa Kemal Atatürk bunu bildiği için oraya bir cami yaptırdı. 

 

YANLIŞ

Facebook’ta yayılan bir gönderide, dünyada her sabah ilk ezan Japonya’da okunduğundan, Mustafa Kemal Atatürk’ün burada bir cami yaptırdığı iddia edildi. Binlerce kişi tarafından paylaşılan gönderinin kaynağı olarak Sunay Akın’ın yaptığı bir konuşma gösterildi.

Ancak iddia doğru değil. Günün ilk ezanı Japonya’da okumuyor. Camiyi de Atatürk değil, 1938 yılında Kazan Türkleri, Abdulhay Kurban Ali ve Abdurreşid İbrahim liderliğinde Mahalle-i İslamiye adlı bir topluluk inşa ettirmiş. 

İlk ezan Japonya’da okunmuyor

Gönderide yer alan, her sabah ilk ezanın Japonya’da okunduğu iddiası üzerine dünya haritası incelendiğinde en doğuda Japonya’nın olmadığını görmek mümkün. Koordinatlarını incelediğimizde Japonya’nın başkenti Tokyo’nun 139, Yeni Zelanda’nın başkenti Wellington’un ise 174 derece doğu meridyeninde bulunduğunu görüyoruz. Aralarında 35 meridyen olan bu iki ülkenin başkentleri arasında da 140 dakikalık saat zaman var. Wellington’un daha doğuda olduğunu göz önünde bulundurursak, Yeni Zelanda’da güneş Japonya’yla karşılaştırıldığında 2 saat 20 dakika daha erken doğuyor.

Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez de 2017’de yaptığı bir açıklamada, dünyada ezanın okunduğu ilk yerin Kamçatka olduğunu belirtirken bölgeye bir cami yapılacağı bilgisini paylaşmış.

Tokyo Camisi, en doğuda yer alan cami olmadığı gibi, yakın meridyenlerdeki en eski cami de değil. Avustralya’daki Central Adelaide Cami 1888 yılında, daha öncesinde de Marree Camisi inşa edilmiş. İkisi de Tokyo’daki camiden önce yapılıp ibadete açılmış.

Camiyi Atatürk yaptırmadı

Atatürk’ün yaptırdığı iddia edilen Tokyo Camisi’nin resmi sitesinde yer alan tarihçesine baktığımızda ise, camiyi 1938 yılında yaptıranın, Kazan Türkleri, Abdulhay Kurban Ali ve Abdurreşid İbrahim liderliğindeki “Mahalle-i İslamiye” adlı bir topluluk olduğunu görüyoruz. Yıllar içinde eskiyen cami, 1986 yılında yıkılmış. Sonraki yıllarda da yeni bir cami inşası şartıyla Türkiye’ye bağışlanmış. 1998 yılında temeli atılan caminin yapımı iki yılda tamamlanarak 2000 yılında ibadete açılmış. 

Ayrıca Tokyo Camisi de ülkedeki ilk cami değil, Türkiye Diyanet Vakfı’nın ansiklopedisinde yer alan bilgiye göre ülkedeki ilk cami olan Kobe Camisi 1935’te hizmete girmiş.

İddiaları Malumatfuruş da incelemiş ve yanlış olduğu sonucuna varmış.

Sonuç olarak iddia yanlış. Dünyada her sabah ilk ezanın okunduğu yer Japonya değil ve Tokyo’daki camiyi Mustafa Kemal Atatürk yaptırmadı. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın türlerinden biri olan uydurmaya örnek. 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Hava Türkiye, Wellington koordinatları. 

Hava Türkiye, Tokyo koordinatları

Tokyocamii.org, resmi sitesi

Tokyocamii.org, tarihçe 

Türkiye Diyanet Vakfı, Abdürreşid İbrahim

Australasian Muslim Times, Marree Mosque

Adelaidia Mosque, History 

Malumatfuruş, Tokyo Camii’ni Atatürk’ün Yaptırdığı İddiası ve Köşe Yazarlarımız, 18 Mart 2017

Malumatfuruş, Sabah Ezanının İlk Okunduğu Caminin Tokyo Camii Olduğu İddiası, 20 Mart 2017

Dogrula.org, Atatürk’ün Japonya’da Cami Yaptırdığı İddiası, 20 Aralık 2017

İslam Ansiklopedisi, Japonya

Dailymotion, Diyanet Işleri Başkanı Görmez: "Kamçatka, Dünyada Ezanın Ilk Okunduğu Yer. Şimdi Oraya da Bir Cami, 2017