Asya eşekarılarının Türkiye’yi istila edeceği iddiası

İDDİA: Asya eşekarılarının istilası Türkiye için tehdit oluşturuyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada ve çeşitli haber sitelerinde, Asyalı eşekarılarının Fransa’dan sonra Britanya’yı da istila edeceği iddia edildi. Konu, yabancı basında sıkça yer aldı. Ortaya atılan bir diğer iddia ise, arıların Türkiye için de önemli bir tehdit oluşturduğu oldu. İddia, Ekşi Sözlük’te de gündeme geldi

Ancak iddia doğru değil. Asya eşekarılarının istila haberleri her yıl yayımlanıyor. Arıların Türkiye’ye gelip gelmeyeceği hakkında kesin bir bilgi de yok. 

Haber eski tarihli ve belli aralıklarla gündeme gelmiş

Asya eşekarıları ile ilgili haberler sık sık gündeme geliyor. Mirror, The Sun ve Express gibi haber sitelerinin arşivlerinden, benzer bir içeriğe sahip eski metinlere ulaşılabiliyor. Örneğin Mirror, 2019, 2017 ve 2014 tarihlerinde de aynı habere yer vermiş. Ayrıca Twitter’da bir kullanıcı, aynı haberin daha önce de Mirror’da sıkça gündeme geldiğini paylaştı

İnternette bir arama yaptığımızda da, Asya eşekarılarının Britanya için tehdit oluşturduğuna dair geçmiş haberleri görüyoruz. BBC, Dailymail ve benzer haber kuruluşlarının Asya eşekarılarına ilişkin farklı tarihlerde yayınlanmış haberlerini görmek mümkün

İnsanlar için ölümcül bir tür değil

Asya eşekarıları (vespa velutina), Doğu Asya’dan ithal malların sevkiyatı sırasında 2004’te yanlışlıkla Fransa’ya getirilen, oradan da diğer Avrupa ülkelerine yayıldığı tespit edilen bir tür. Üç santimetre uzunluğa sahip olan bu türün sokması, herhangi bir eşekarısınınkinden daha acı verici değil

Arılar Britanya’da ilk olarak Gloucestershire’ın Tetbury kasabasında, 2016 yılında tespit edilmiş. Rapor edilen son bilgiye göre, en son 10 Ekim 2019’da Britanya’nın Christchurch kasabasında görülmüş. Arıyı gören bir kişinin, Britanya Arıcılar Birliği’ne (BBA) bildirmesi gerekiyor. Asya eşekarıları Nisan ila Kasım aylarında görülüyor. Ağustos ve Eylül ise en yoğun oldukları dönem

Asya eşekarıları, Fransa ve Britanya haricinde, çevre Avrupa ülkelerine de yayılmış durumda

2017 yılı verilerine göre Google Maps üzerinde arıların konumunu gösteren çalışma

Asya eşekarıları insanları öldürmüyor. Daha önce beş kişinin ölümüne neden olduğu söylense de, bu ölümler alerjik reaksiyon ve anaflaktik şoktan kaynaklıydı. Bu tür, insanlardan ziyade, diğer arı türleri ve ekosistem için tehdit. Müzede yabanarısı uzmanı olarak çalışan Dr. Gavin Broad, Britanya arıcılarının Asya eşekarıları için neden endişe duyduklarını açıklamış. Broad’ın belirttiğine göre, Asya eşekarıları bal arılarını yiyerek beslendikleri için, bu türün popülasyonuna zarar veriyor. 

Türkiye’de tehlike ne durumda?

Teyit konuyla ilgili İstanbul Üniversitesi Biyoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Fatih Dikmen’e ulaştı. Dikmen, vespa velutina olarak adlandırılan bu türün Türkiye’ye gelmesinin Uzak Doğu ithalat faaliyetleri ile mümkün olabileceğini fakat an itibariyle Türkiye’de tespit edildiğine dair resmi bir kaynak olmadığını belirtti. Asya eşekarılarının, insanlar üzerinde öldürücü bir etkisi bulunmadığını dile getiren Dikmen, ayrıca Türkiye’de bu türe çok benzer bir başka eşekarısı türü (vespa crabro) bulunduğunu da sözlerine ekledi.

Sonuç olarak iddia gerçeği yansıtmıyor. Asya eşekarılarının Türkiye’ye geleceğine dair bir haber yok. Britanya’da bu tür, en son 2019’un Ekim ayında görülmüş. İddia, yaygın bilinen yanlış bilgi türlerinden çarpıtmaya örnek. 

Kaynaklar

Mirror, Deadly giant Asian Hornets that can 'kill with one sting' are heading to the UK, 10 Nisan 2020

The Sun, Giant Asian Hornets that can ‘kill with a single sting’ set to invade Britain, 9 Nisan 2020

Express, Asian hornets with sting which can kill have invaded the UK - and it could cost £7million, 14 Nisan 2020

Mirror, Deadly Asian hornets that can KILL with one sting feared to be heading for UK, 19 Haziran 2019

Mirror, Fears over Giant Asian hornet invasion after 5cm long insect was captured in the UK last week, 18 Haziran 2017

Mirror, Giant killer hornets 'heading to Britain' after causing six deaths in France, 16 Nisan 2014

Bir kullanıcının paylaştığı tweet, 10 Nisan 2020

BBC, Asian hornets: Hampshire records UK's first find of 2019, 5 Temmuz 2019

Dailymail, Britain braces for invasion of deadly Asian hornets that can kill with just one sting, 18 Haziran 2019

The World News, One sting can KILL: Deadly Asian hornets feared to be heading for UK, 18 Haziran 2019

Metro, Run for cover because these terrifying giant Asian hornets are heading to the UK, 1 Mart 2016

Manchester Evening News, Britain braces for an invasion of deadly Asian hornets - and they can kill with a single sting, 19 Haziran 2019

Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), Asian Hornets

Food and Agriculture Organization of the United Nations, Vespa velutina: a new invasive predator of honeybees in Europe, 2014

Buglife, Asian Hornet

Natural History Museum, Why Asian hornets are bad news for British bees, 12 Mart 2020

Nature, Predicting the spread of the Asian hornet (Vespa velutina) following its incursion into Great Britain, 24 Temmuz 2017

Birleşik Krallık resmi internet sayfası, Asian hornet: UK sightings, 11 Ekim 2019

The British Beekeepers Association (BBA), Asian Hornet FAQS, Nisan 2019

Google Maps, Vespa veluntina in Europe 2017

Dr. Öğretim Üyesi Fatih Dikmen ile yapılan e-posta görüşmesi, 15 Nisan 2020 / 23:06

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Mirror, Deadly giant Asian Hornets that can 'kill with one sting' are heading to the UK, 10 Nisan 2020

The Sun, Giant Asian Hornets that can ‘kill with a single sting’ set to invade Britain, 9 Nisan 2020

Express, Asian hornets with sting which can kill have invaded the UK - and it could cost £7million, 14 Nisan 2020

Mirror, Deadly Asian hornets that can KILL with one sting feared to be heading for UK, 19 Haziran 2019

Mirror, Fears over Giant Asian hornet invasion after 5cm long insect was captured in the UK last week, 18 Haziran 2017

Mirror, Giant killer hornets 'heading to Britain' after causing six deaths in France, 16 Nisan 2014

Bir kullanıcının paylaştığı tweet, 10 Nisan 2020

BBC, Asian hornets: Hampshire records UK's first find of 2019, 5 Temmuz 2019

Dailymail, Britain braces for invasion of deadly Asian hornets that can kill with just one sting, 18 Haziran 2019

The World News, One sting can KILL: Deadly Asian hornets feared to be heading for UK, 18 Haziran 2019

Metro, Run for cover because these terrifying giant Asian hornets are heading to the UK, 1 Mart 2016

Manchester Evening News, Britain braces for an invasion of deadly Asian hornets - and they can kill with a single sting, 19 Haziran 2019

Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), Asian Hornets

Food and Agriculture Organization of the United Nations, Vespa velutina: a new invasive predator of honeybees in Europe, 2014

Buglife, Asian Hornet

Natural History Museum, Why Asian hornets are bad news for British bees, 12 Mart 2020

Nature, Predicting the spread of the Asian hornet (Vespa velutina) following its incursion into Great Britain, 24 Temmuz 2017

Birleşik Krallık resmi internet sayfası, Asian hornet: UK sightings, 11 Ekim 2019

The British Beekeepers Association (BBA), Asian Hornet FAQS, Nisan 2019

Google Maps, Vespa veluntina in Europe 2017

Dr. Öğretim Üyesi Fatih Dikmen ile yapılan e-posta görüşmesi, 15 Nisan 2020 / 23:06