Ankara’daki Hitit heykelinin kaldırıldığı ve Mansur Yavaş tarafından yerine dikildiği iddiası

İDDİA: Ankara Sıhhiye’de daha önce kaldırılan Hitit Güneş Kursu Heykeli, Mansur Yavaş tarafından yerine dikildi.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bazı gönderilerde Ankara’da Mithatpaşa Caddesi ve Atatürk Bulvarı’nın kesişimindeki meydanda bulunan Hitit Güneş Kursu Heykeli’nin Mansur Yavaş Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) Başkanı olmadan önce kaldırılmış olduğu, fakat Yavaş seçildikten sonra tekrar eski yerine dikildiği iddia edildi.

Facebook’ta 19 Temmuz 2019’da bir kullanıcı tarafından Hitit Güneş Kursu Heykeli’nin bir fotoğrafına  “Sanki hiç kaldırılmamış gibi sessizce yerine kondu sağ ol Mansur Başkan!” ifadeleri düşülerek paylaşılan iddia şimdiye kadar yaklaşık 9 bin 600 paylaşım ve 660 beğeni aldı. 

Ancak Ankara’daki Hitit Güneş Kursu Heykeli’nin Mansur Yavaş ABB Başkanı olmadan önce kaldırıldığı ve Yavaş’ın başkanlığı sonrasında yeniden dikildiği iddiası doğru değil. Heykel, dikildiği tarihten bugüne yerinden hiç kaldırılmadı. 2017’de dönemin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İdare Amiri Salim Uslu tarafından “her tarihi eserin yöresinde bulunması” iddiasıyla Çorum’a taşınması arzu edilen heykel, bir dönem tartışmalara konu olmuş fakat heykelin yerinde herhangi bir değişiklik olmamıştı. 

Hitit Güneş Kursu Heykeli’nin taşınması 2017’de gündemdeydi

Mayıs 2017’de dönemin AK Parti Çorum Milletvekili ve TBMM İdare Amiri Salim Uslu’nun Hitit medeniyeti ile ilgili eserlerin medeniyetin başkenti Hattuşaş’ı sınırları içerisinde barındıran Çorum’da bulunması gerektiği hakkındaki açıklamasının ardından pek çok haber sitesinde “Hitit Güneş Kursu Heykeli kaldırılıyor mu?” şeklinde iddialar yer aldı. 

Tartışmalar sürerken dönemin ABB Başkanı Melih Gökçek katıldığı bir televizyon programında “Hitit Heykeli’nin, Ankara’nın simgesi olmasıyla ne alakası var? Şu kadarını söyleyeyim; Verecek miyiz, vermeyecek miyiz öyle bir şey yok. Onlar dava da açıyorlarmış, bir bakarsın kazanırlar, mecburen tık diye veririz” şeklinde bir açıklama yapmıştı. Ardından 26. dönem Ankara milletvekili Aylin Nazlıaka mecliste, dönemin Başbakanı Binali Yıldırım’ın cevaplaması isteği ile verdiği bir yazılı soru önergesinde bu konuda bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini sordu. Fakat soru önergesi süresi içerisinde cevaplandırılmadığından Nazlıaka’nın soruları yanıtsız kaldı.

Salim Uslu tartışmaların ardından yaptığı başka bir açıklamada ne demek isteğini açıkladı. 5 Haziran 2017’de İhlas Haber Ajansı’nda (İHA) yer alan bir haberde Uslu, heykelin Ankara’da durabileceğini fakat şehrin sembolü olamayacağını ifade etti. Salim Uslu açıklamasının devamında Hititler’in Çorum’la özdeşleştiğinin ve başkentlerinin Çorum olduğunun altını çizerek 32 bin Hitit eserinin neden Ankara’daki müzelerde sergilendiğinin sorulması gerektiğini söylüyor. Uslu konuşmasında bu eserler için telif hakkı davasının da açılabileceğini belirtmiş.

Heykel dikildiği tarihten bugüne hiç kaldırılmadı

Sıhhiye’deki heykel 1978 yılında açılmıştı. Açılmasından önce ise heykelin altına bomba konulduğu iddia edilmişti. 2015’te ise heykelin boynuzlarından biri kırılmıştı. Fakat heykelin, dikildiği 1978 yılından günümüze kadar herhangi bir süreçte kaldırıldığına dair bir delile ulaşılamıyor. 

Söz konusu heykelle ilgili Haziran 2017’den sonra medyada herhangi bir haberin yer almadığı fark edilebiliyor. Haziran 2017’den Mansur Yavaş’ın belediye başkanı seçilip görevine başladığı Nisan 2019 tarihine kadar geçen süreçte Google Haritalar’dan ve Instagram’dan bazı kullanıcıların çeşitli tarihlerde paylaştıkları fotoğraflardan heykelin Sıhhiye’deki yerinde olduğu görülebiliyor. 

Heykele ilişkin tartışmaların başladığı tarihten 2 ay sonra heykelin Google Sokak görüntüsü

Aralık 2018 görüntüleri

Ocak 2018 ’deki görüntüleri

Kullanıcılar ‘Ankara’nın resmi amblemi’ konusunda yanılmış olabilirler

Ankara Üniversitesi’nin internet sitesinden Anadolu Medeniyetler Müzesi’nde de bulunan “Güneş Kursu”nun tunçtan yapılmış olup günümüzden yaklaşık 4250 sene önce dini merasimlerde kullanıldığı bilgisine ulaşılıyor

Hitit geyik figürlü güneş kursu

Sıhhiye’deki heykelde görülen “hitit geyik figürlü güneş kursu” figürü belediyenin şu an kullandığı logodan önce ABB’nin resmi amblemiydi. Güneş Kursu amblemi 1973’te dönemin Cumhuriyet Halk Partili (CHP) Belediye Başkanı Vedat Dalokay tarafından belirlenmişti. 

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin eski amblemi

Melih Gökçek 1994’te Belediye Başkanı olarak seçildikten sonra ABB meclisi amblem değişikliği için bir karar aldı. Atakule ve 3 yıldızın bulunduğu şehir amblemi kararı Danıştay’ın daha sonra verdiği bir kararla iptal edildi. 2011’de ise “Gülen Ankara Kedisi” ile değiştirilmek istenen logo hakkında Danıştay yine bir karar vererek meclis kararını yine iptal etmişti. Bugün Ankara’nın resmi amblemi olarak kullanılan 5 yıldız, Atakule silüeti, 2 minare ve Ankara Kaleli logo ise 2011’den beri kullanılıyor.

ABB’nin internet sitesinden resmi olarak sadece mavi zemin üzerinde beyaz ve mavi renklerde Atakule ve 5 yıldızlı amblemin kullanıldığı görülebiliyor. Ayrıca belediye meclisinin aldığı kararlarda da antetli kağıtlarda bu amblemin yer aldığı fark edilebiliyor. 

Mayıs 2019’daki bir UKOME kararında yer alan antetli kağıttan da Atakule ve yıldızlı logonun resmi olarak kullanılmaya devam ettiği anlaşılıyor.

Mansur Yavaş göreve başladıktan sonra yaptığı bir açıklamada kendisine bir gün içerisinde Ankaralı vatandaşlardan gelen 10 talepten 3 ilâ 4’ünün amblemin değişmesi şeklinde olduğunu belirtti. Fakat bu durumun belediye meclisinde çoğunluğun AK Partili üyelerin elinde olması nedeniyle gerçekleşemeyeceğini belirten Yavaş, Hitit Güneş Kursu Heykeli’ndeki sembolün şehrin resmi olmayan amblemi olarak çeşitli yerlerde kullanılabileceğini ifade etti.

Bazı resmi olmayan pano ve afişlerde ise artık Ankara’nın simgeleri olarak Anıtkabir, Ankara Kalesi, Güneş Kursu ve resmi logonun birlikte kullanılmaya başlandığı görülebiliyor.

Ankara’yı Sen Planla’nın Temmuz 2019 tarihli afişi

Sonuç olarak Ankara’daki Hitit Güneş Kursu Heykeli’nin Mansur Yavaş ABB Başkanı olmadan önce kaldırılmış olduğu ve Yavaş’ın başkanlığı sonrası yeniden dikildiği iddiası doğru değil. Heykel şimdiye kadar hiç kaldırılmadı. 2017’de dönemin TBMM İdare Amiri Salim Uslu tarafından “her tarihi eserin yöresinde bulunması” iddiasıyla Çorum’a taşınması arzu edilen heykel bir dönem tartışmalara konu olmuş fakat heykelin yerinde herhangi bir değişiklik olmamıştı. Söz konusu iddia yanlış bilginin en yaygın 7 türünden “uydurma”ya örnek olarak gösterilebilir.

Kaynaklar

Milliyet Gazetesi Arşivi, 31 Ağustos 1978

Ankara Üniversitesi, Güneş Kursu

Arkeofili, Melih Gökçek’in Amblem Olarak İstemediği Hitit Güneş Kursu Heykeli Kırıldı, 22 Nisan 2015

Sol Haber Portalı, Melih Gökçek Hitit Güneşi’ne Neden Taktı?, 14 Eylül 2011

Ankara’dan Haber, Ankara’yı Sen Planla, 17 Temmuz 2019

Ankara UKOME Karar arşivi

ABB, Amblemler ve Logolar

Gazete Duvar, Mansur Yavaş'tan belediye şirketi yorumu: Evliya olsa şaşırır, 25 Nisan 2019

Google Haritalar, Kullanıcıların heykelden paylaştıkları görüntüler

DailyMotion, Salim Uslu’nun İHA’ya açıklamaları, 5 Haziran 2017

TBMM, Aylin Nazlıaka’nın yazılı soru önergesi

Bianet, Hitit Güneş Kursu Tartışması Yeniden, 29 Mayıs 2017

CNN Türk, İşte Ankara’nın yeni amblemi, 15 Temmuz 2011

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Milliyet Gazetesi Arşivi, 31 Ağustos 1978

Ankara Üniversitesi, Güneş Kursu

Arkeofili, Melih Gökçek’in Amblem Olarak İstemediği Hitit Güneş Kursu Heykeli Kırıldı, 22 Nisan 2015

Sol Haber Portalı, Melih Gökçek Hitit Güneşi’ne Neden Taktı?, 14 Eylül 2011

Ankara’dan Haber, Ankara’yı Sen Planla, 17 Temmuz 2019

Ankara UKOME Karar arşivi

ABB, Amblemler ve Logolar

Gazete Duvar, Mansur Yavaş'tan belediye şirketi yorumu: Evliya olsa şaşırır, 25 Nisan 2019

Google Haritalar, Kullanıcıların heykelden paylaştıkları görüntüler

DailyMotion, Salim Uslu’nun İHA’ya açıklamaları, 5 Haziran 2017

TBMM, Aylin Nazlıaka’nın yazılı soru önergesi

Bianet, Hitit Güneş Kursu Tartışması Yeniden, 29 Mayıs 2017

CNN Türk, İşte Ankara’nın yeni amblemi, 15 Temmuz 2011