Almanya’da çocuk doktorlarının yüzde 92’si çocuğunu aşılatmıyor iddiası

İDDİA 16: Almanya’da yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre, ülkedeki çocuk doktorlarının sadece yüzde 8’i kendi çocuklarına aşı yaptırıyor. 

YANLIŞ

Soner Yalçın, 14 Kasım 2019’da konuk olduğu Teke Tek programında “Almanya’da yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre çocuk doktorlarının sadece yüzde 8’inin kendi çocuklarını aşılattığını” iddia etti: “Almanya şimdi ayağa kalktı, çünkü Almanya’da kamuoyu araştırmaları çocuk doktorları üzerine yapılmış yüzde 8’i çocuğuna aşı vurduruyor. Yüzde 92’sinin aşı vurdurmadığı ortaya çıktı.” 

Ancak Almanya’daki çocuk doktorlarının sadece yüzde 8’inin kendi çocuklarına aşı yaptırdığı iddiası doğru değil. Konu hakkındaki araştırmalar, gerçeğin tam tersi olduğunu gösteriyor. Ayrıca farklı araştırma sonuçlarına göre, doktorların kendi çocuklarını aşılatma oranları da oldukça yüksek.  

Araştırmalar Yalçın’ın aksini söylüyor

Öncelikle Soner Yalçın’ın programda bu iddiayı ortaya atarken herhangi bir kaynak göstermediğini hatırlatmakta fayda var. Yalçın’ın bahsettiği oranlara sahip bir araştırma bulamasak da, çocuk doktoru ve diğer doktorların kendi çocuklarını aşılatmayla ilgili tutumlarını inceleyen farklı araştırmalar mevcut. 

Bu alanda yapılan detaylı ve önemli araştırmalardan biri, 2014’te European Journal of Public Health isimli dergide yayımlanmış. Araştırmada doğu ve batı Almanya kökenli 2010 çocuk doktoruna kendi çocuklarına aşı yaptırıp yaptırmadığı sorulmuş. Aynı soru 1712 pratisyen hekime de yöneltilmiş.

Araştırmaya göre 2010 çocuk doktorundan sadece altısı çocuğuna hiç aşı yaptırmadığını ifade etmiş. Aynı sorunun yöneltildiği 1712 pratisyen hekimden ise sadece 19’u… Yani çocuk ve pratisyen hekimleri bir araya katarsak 3722 hekimden sadece 25’i çocuklarına hiç aşı yaptırmamış. Yani çocuklarına aşı yaptırmayan doktorların oranı yüzde 0,67; aşılatanlarınki ise yüzde 99,33

Ülkedeki doktorların aşılar hakkındaki görüşlerine ışık tutan başka çalışmalar da mevcut. Yine 2014 yılında yapılan ve doktorların meningokok menenjit aşısı hakkındaki tutumunu ölçen bir araştırma var. 3107 katılımcının görüşlerinin değerlendirildiği araştırmanın sonuçlarına göre, doktorların yüzde 79,1’i ailelere meningokok menenjit aşısını önereceğini beyan ediyor.

Kızamık salgınıyla mücadele kapsamında kızamık aşısını zorunlu hale getiren Almanya’da, çocuk doktorları da Yalçın’ın iddiasının aksi açıklamalar yapıyor. Çocuk Doktorları Meslek Birliği Başkanı Thomas Fischbach (BVKJ) 1 Temmuz 2019’da kızamık tartışmaları hakkında yaptığı bir açıklamada, çocuk doktorlarının zamanlarının büyük bölümünün ebeveynlere bekleyen aşıları hatırlatmakla geçtiğini söylüyor. Fischbach başka bir açıklamasında da aşı konseyi tarafından önerilen aşıların yapılması gerektiğini ifade ediyor. 

Almanya’daki en önemli sağlık kuruluşlarından biri olan Robert Koch Enstitüsü’nün internet sitesinde de atıfta bulunulan bir araştırmaya göre, homeopati doktorları tetanoz, difteri ve çocuk felci gibi aşıları, neredeyse diğer doktorlar kadar kullanıyor.

Robert Koch Enstitüsü tarafından 2019’da yayımlanan bir belgede Almanya’daki aşılama oranlarının son yıllarda azalmış olsa da yüzde 90’ların üzerinde olduğu ifade ediliyor. Çocuk doktorlarının bile sadece yüzde 8’inin kendi çocuklarına aşı yaptırdığı doğru olsaydı, yüzde 90’ları bulan aşılama oranlarına ulaşmak pek mümkün olmazdı. 

Başka ülkelerde yapılan araştırmalarda da benzer sonuçlar var

2005 yılında İsviçre’de yapılan bir araştırma, çocuk doktoru ve pratisyen hekimlerin kendi çocuklarını aşılatma tutumlarını inceledi. “Hekimler kendi çocuklarını nasıl aşılar? Çocuk doktorları ile çocuk doktoru olmayanlar arasındaki farklar” başlıklı çalışmanın sonuçlarına göre, İsviçre’deki çocuk doktorlarının yüzde 95’i çocuklarını önerilen çizelge ve aşılara göre aşılatıyor. (sf. 632)

Konu hakkında 2012 yılında ABD’de yapılan “Hekimler ve Çocuklarında Aşılanma Pratikleri” isimli araştırmada da doktorlar ve çocukları arasında aşı ilişkisi araştırılmış. Araştırmaya katılan doktorlar yüzde 94 oranında çocuklarına Bağışıklama Uygulamaları Danışma Komitesi’nin (ACIP) önerdiği şekilde aşı yaptığını beyan etmiş. Bu oran çocuk doktorlarında ise yüzde 95 olarak (sf. 231) görülmüş

Konu hakkında Türkiye’de yapılan çalışmalar da var. 2018 yılında 10 doktor tarafından hazırlanan “Pediatristlerin Meningokok Enfeksiyonları ve Aşıları ile İlgili Bilgi Düzeyleri ve Tutumları” isimli çalışma da benzer sonuçlara ulaşmış. Katılımcılara “Çocuğunuza (varsa ya da olsaydı) meningokok aşısı yaptırır mısınız” diye sorulduğunda yüzde 80,1’i evet seçeneği işaretlemiş. (sf. 61)

Doktorların ulusal aşı programlarında olmayan aşılara karşı tutumları da bazı araştırmalara konu olmuş. Örneğin, 2018’de The Turkish Journal of Pediatrics’de yayımlanan bir araştırmada, Türkiye’de ulusal aşı programında olmayan dört aşının doktorlar tarafından kendi çocuklarına yapılma oranları incelenmiş. RV, MCV4, HPV ve Tdap aşılarını kendi çocuklarına uygulamayan doktorlar, uygulayanlardan daha fazla çıkmış. Fakat doktorlar bu aşıların ulusal aşı programına alınmasını desteklemiş.

Yalçın’ın, HaberTürk’te iddiasına kaynak göstermediği düşünüldüğünde, çalışmanın muhteviyatına dair bilgi edinmek zor. Ancak Almanya ve diğer ülkelerde yapılan çalışmalara göre çocuk doktoru ve diğer doktorların çocuklarını yüksek oranlarda aşılattığı görülüyor. 

#SalgınVar okuma rehberi

Kara Kutu: Yüzleşme Vakti isimli kitap hakkındaki çalışmaya dair Teyit ekibi tarafından yayınlanan 63 yazı bu rehberde yer alıyor.

Komplo teorileri hakkındaki yazıları okuyarak kitabın içinde düşülen genel yanılgıları anlayabilirsiniz: 

Manisalı eczacıları kim öldürdü?

Komplo Teorileri I: Aşırı şüpheci tutum etrafımızı sardığında

Komplo Teorileri II: Bilimsel görünme çabası

Komplo Teorileri III: Sağlığımızı korumak için ne yapabiliriz?

Bu bölümdeki yazılar Kara Kutu’nun yazım sürecine mercek tutuyor. Kitaptaki kaynak gösterimi, izlenen metodoloji ve tespit edilen intihaller sizi şaşırtabilir. Ayrıca kitapta yer alan ve Yalçın’ın konuşmalarından hareketle oluşturulan safsatalara ve daha fazlasına göz atabilirsiniz: 

Kara Kutu’nun yöntemi – I: Nasıl yazıldı? Nasıl basıldı?

Kara Kutu’nun yöntemi – II: Kaynakça nasıl hazırlanmış?

Kara Kutu’nun yöntemi – III: 30 farklı kaynaktan yapılan intihaller

Korelasyon nedensellik değildir

Kara Kutu’nun ‘kozmik odasındaki’ intihaller

Safsatalar I: Komplo teorilerini safsatalar ile süslemek

Safsatalar II: Hatalı akıl yürütmenin kitabı

Özellikle ‘doğallık safsatasını’ özümsedikten sonra homeopati üzerine iddiaları inceleyebilirsiniz:  

Homeopati: Sulandırılmış Tıp

Kapitalizm homeopatiyi teğet mi geçti? Sektöre genel bakış

ABD’deki en büyük kütüphanelerin homeopati okullarıyla ilişkisi olduğu iddiası dayanaksız

İDDİA 1: Patofizyoloji kürsülerinin 12 Eylül’den sonra kapatıldığı ve yıllardır bu dersin verilmediği iddiası

Türkiye’de tıp eğitimi nasıl kurumsallaştı?

Rockefeller’ın -muhtemelen- girmekte zorlanacağı diyarlarda modern tıp ve tıp müfredatı: Kuzey Kore örneği

Kara Kutu: Yüzleşme Vakti isimli kitabın üçüncü ve dördüncü bölümlerinde yer alan iddiaların ele alındığı yazılar bu bölümde: 

İDDİA 2: ABD ve Avrupa’da Augmentin’in evcil hayvanlarda kullanımının yasaklandığı iddiası

İDDİA 3: 12 yaşındaki her çocuğun kolesterol ilacı alması tavsiye edilmiyor

İDDİA 4: İlaçların farklı ülkelerde daha ucuz olmasının nedeni fiyat politikaları

İDDİA 5: Yan etkileri olan serzone isimli ilacın ‘henüz’ toplatıldığı iddiası

İDDİA 6: Bazı psikiyatrik hastalıklar piyasayı canlandırmak için mi uyduruldu?

İDDİA 7: Beyindeki organik değişimler mutasyon anlamına mı geliyor?

İDDİA 8: Gebelikte antidepresan kullanımının bebekte otizm riskini artırdığı iddiası

İDDİA 9: Serotonin ile depresyon arasında ilişki yok mu?

İDDİA 10: Sadece çocuklar üzerinde ve belli bir evre için yapılan araştırmanın sonuçları genellenebilir mi?

İDDİA 11: ABD’deki yaygın ölüm sebepleri arasında ilaç yan etkilerinin dördüncü sırada olduğu iddiası

Aşılar kitapta önemli bir yer tutuyor. Çalışmamızın önemli bir kısmı, bu nedenle aşılar hakkındaki iddialara ayrıldı:  

Aşılar bağışıklığı zayıflatıyor mu? Vücudumuzun ‘askerleri’ nasıl çalışıyor?

Aşılarda bulunan maddeler o kadar ‘korkutucu’ mu?

Aşılar etkisiz mi?

Sürü bağışıklığı: ‘Benim çocuğum istersem aşılatmam’ denebilir mi?

KONDA: ‘Aşı zorunlu olmamalı diyenlerin önemli bir kısmı uluslararası şirketlerin bizi hasta etmek istediğini düşünüyor’

Osmanlı’dan günümüze Türkiye’de aşı çalışmaları

İDDİA 12: Türkiye’de ilk aşı kampanyasının 1985’te yapıldığı iddiası

İDDİA 13: Türkiye’de zorunlu aşı uygulaması olduğu iddiası

İDDİA 14: Menenjit aşısının 2013 yılında aşı takvimine eklendiği iddiası

İDDİA 15: Almanya’daki zorunlu kızamık aşısı yasasının ‘kıl payıyla’ kabul edildiği iddiası

:point_right::skin-tone-2: İDDİA 16: Almanya’da çocuk doktorlarının yüzde 92’si çocuğunu aşılatmıyor iddiası

Finlandiya İngiltere İrlanda Hollanda ve İsveç’te aşıların zorunlu olmaması ne anlama geliyor?

İDDİA 17: FDA’da görevli Morris’in grip aşısı hakkındaki açıklamayı 2009’da yaptığı iddiası

İDDİA 18: İsrail’de hiç aşı yapılmadığı iddiası

Wakefield I: Aşı ve otizm arasındaki ilişki olduğu iddiaları nereden çıktı?

Wakefield II: Kızamık virüsü için aşı patenti almış

Wakefield III: Otizmli ailelerin avukatlarından para aldı

Aşı ve otizm arasında bağ olduğu tartışmalarını kimler kitleselleştirdi?

Aşı otizm arasında bağ olduğunu söyleyenlerin bilimsellik iddiası

Bugün 50’lerinde olanların çocukluğunda çevrelerinde otizmli çocuk yok muydu? 

İDDİA 19: İki yaşındaki bir çocuğun enjeksiyon yoluyla aldığı civa miktarı 100 gramdan 237 grama yükseldi iddiası

İDDİA 20: Neil Z. Miller aşı karşıtı derneklerle ilişkili

İDDİA 21: Houweling makalesinde aşıların zararlarından bahsetmiyor

İDDİA 22: Prof. Dr. Claire-Anne Siegrist aşının uzun dönemdeki faydalarının bilindiğini belirtiyor

İDDİA 23: Kızamık aşısının kadınların yüzde 55’inde romatoit artrit gelişmesine neden olduğu iddiası

İDDİA 24: Boğmaca aşısından sonra bebeklerin normalden yedi kat daha fazla hayatını kaybettiği iddiası

Difteri tetanoz ve boğmaca aşılarının ani bebek ölümü vakalarıyla bağlantısı yok

İDDİA 25: Aşıların kısırlığa neden olduğunu gösteren bir kanıt yok

İDDİA 26: Aşılarda kullanılacak antijenleri patent sınırlamaları mı belirliyor?

İDDİA 27: Gluten ve kazeinin otizme yol açtığını gösteren bulgu yok

Aşı üretimi kâr maksimizasyonuna dayanıyor ve bu halk sağlığını tehdit ediyor

Facebook’un reklam politikası Kara Kutu’daki aşı karşıtı iddiaların yayılımını engelledi mi?

Son olarak Kara Kutu’da modern tıbbın karşısına anti kapitalizmin konduğunu görüyoruz. Tıp ve anti kapitalizm ilişkisine dair yazılar aşağıdaki gibi:

Sosyalist deneyimlerde modern tıp: Sovyetler Birliği

Tıbbi enternasyonalizm: Küba

Bastırılmış bir deneyim: Allende ve Şili

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

European Journal of Public Health, Impact of physicians’ attitude to vaccination on local vaccination coverage for pertussis and measles in Germany, Aralık 2014

Vaccine, Survey of pediatricians in Germany reveals important challenges for possible implementation of meningococcal B vaccination, Aralık 2014

Aerzteblatt, Çocuk Doktorları Meslek Birliği Başkanı Thomas Fischbach’ın konu hakkındaki açıklaması, 1 Temmuz 2019

Robert Koch-Instituts, Homeopatik doktor davranışları hakkındaki araştırma, 2007

Robert Koch-Instituts, Almanya’daki aşılama oranına dair kaynak, 2 Mayıs 2019

Pediatrics, İsviçre’deki çocuk doktorlarına dair araştırma, 2005

Scirp.org, ABD’deki çocuk doktorları hakkındaki araştırma, 2012

Çocuk Enfeksiyon Dergisi, Pediatristlerin Meningokok Enfeksiyonları ve Aşıları ile İlgili Bilgi Düzeyleri ve Tutumları, 2018

The Turkish Journal of Pediatrics, Attitudes of physicians concerning vaccines not included in the national immunization schedule, 2018