Alkol Dosyası I: Alkol yasakları vergiler ve tüketim

AK Parti hükümetinin iktidarda olduğu 17 yıllık süre zarfında Türkiye’de alkol meselesi, hükümetçe getirilen yasal kısıtlamalara ve yapılan vergi zamlarına bağlı olarak sıkça gündem oldu. Alkolün, fiyatı itibariyle artık bir lüks tüketim ürünü olduğu ve kamusal alandaki görünürlüğünün çok azaldığı da rahatlıkla söylenebilir. Bu gelişmelerin sonucunda, alkol fiyatları ve vergi temalı paylaşımlar da sosyal medyada sıkça kendine yer buldu. Biz de bu konuda teyit.org’a iletilen ihbarları, alkole getirilen kısıtlamaların ve yapılan zamların yasal dayanakları ve alım gücü bağlamlarında inceledik.

Alkollü yılbaşı sepetleri nereye kayboldu?

Bu iddialardan en yakın tarihlisi Fatih Koparan isimli bir Twitter kullanıcısı tarafından paylaşılan ve Migros’un 2008 ve 2018 yılbaşı sepetlerini gösterdiği iddia edilen görsel. Görseldeki 2008 sepetlerinin alkol içerdiği ve alkollü içkilerin, bugün ile karşılaştırıldığında, enflasyon hesaba katıldığında dahi oldukça makul fiyatlarda olduğu dikkat çekiyor. 2018 sepetinin muhteviyatında ise alkol bulunmamakta. Bu tip paylaşımların, aşağıda değinileceği üzere, yeni yılın artık bir klasik olarak alkol zamlarıyla başlaması ve daha fazla insanın yılbaşı akşamında alkol tüketmesiyle alakalı olarak gündeme geldiği tahmin edilebilir.

Görselin Migros’ta satılan 2008 ve 2018 yılbaşı sepetlerini gösterdiği iddiası doğru. Migros’un 2008’de 6 adet yılbaşı sepeti satışa sunduğu görülebiliyor. İsimlerin ve fiyatların görseldekilerle uyuştuğu fark edilebilir. Yine, 6 sepetten diğer 4 tanesinin de içeriğinin bulunduğu iki adet görsele ulaşmak mümkün. Aşağıda görülebilen görseller Hürriyet’in haberinde geçen fiyatlar ve isimlerle uyumlu.

Benzer bir iddia 2014 yılbaşı için satılan sepetler hakkında yayılmış. 17 Aralık 2018’de Biliyor Muydunuz isimli bir hesaptan paylaşılan görselin 2014’te satılan yılbaşı sepetlerini gösterdiği iddiası 250’ye yakın retweet, 1000’den fazla da beğeni almış.

Aralık 2013 tarihli yılbaşı sepetleri

Bu iddia da doğru. Çeşitli kampanya ve haber sitelerinde Aralık 2013 tarihli girilerde Carrefour’un sattığı bu sepetlerin reklamlarına rastlanabiliyor.

Yılbaşı sepetlerinde 2014’ten beri alkollü içki bulundurulamıyor. Bunun nedeni daha sonra kapatılıp Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na bağlanan Tütün ve Alkol Piyasası Denetleme Kurulu (TAPDK) tarafından 2015’te getirilen yasak. 21 Ekim 2015 tarihli ve 9968 sayılı karar 5 Kasım 2015’te Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmiş ve yılbaşı sepetlerinde tütün ürünü ve alkollü içki bulundurulması yasaklanmıştı.

Alkole dair kampanya, promosyon, tanıtım ve etkinlik yasak

Yasağın sebebi, 6487 sayılı torba yasa ile 24 Mayıs 2013’te alkole getirilen promosyon yasakları. 11 Haziran 2013’te yürürlüğe giren yasa, daha ziyade 22:00 – 06:00 saatleri arasında perakende alkollü satışının yasaklanmasıyla uzun süre gündemde kalmıştı. Bu kanun ile 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’nun 6. maddesi değiştirilmiş ve mevcut reklam ve promosyon yasaklarının kapsamları genişletilmişti. Öyle ki, alkollü mekanların ve tekel bayilerinin tabelalarındaki reklamlar kaldırılmış, alkollü içki satışında eşantiyon olarak bardak vb ürünler verilmesi bile yasadışı ilan edilmişti. Yine benzer biçimde televizyon, dizi, film ve müzik kliplerinde de alkol görüntüsü yasaklanmıştı. Reklam yasağı yürürlüğe girmeden önce alkol firmalarının verdikleri son reklamlara buradan ulaşılabilir.

Yasaklar öncesi Yeni Rakı’nın son reklamı

2013’te getirilen bu yasaklar, AK Parti hükümetinin alkol konusunda attığı ilk adım değildi. 7 Ocak 2011 tarihli Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile de bir dizi yasak getirilmiş, reklam yasağı çerçevesinde Efes Pilsen Spor Kulübü adını Anadolu Efes Spor Kulübü olarak değiştirmek zorunda kalmıştı. Yine, Eylül 2012’de de Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı üniversite kampüslerindeki restoranlarda alkollü içki satışı yasaklanmıştı.

Diğer ülkelerde alkol yasakları ne durumda?

Uygulanma motivasyonları tartışılabilecek olsa da, alkole dair yasaklar sadece Türkiye’de yok. Örneğin İrlanda, Kasım 2019’da yürürlüğe girmesi planlanan yasa ile toplu taşıma araçlarında ve okullara 200 metreden yakın mesafede alkol reklamlarını yasakladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün Küresel Alkol ve Sağlık Durum Raporu’na göre Avrupa’da kişi başı alkol tüketim miktarında ikinci sırada olan Litvanya da geçtiğimiz sene alkol reklamlarını yasaklayan bir yasayı kabul etti. Benzer sınırlamalar Finlandiya’da da var. Avrupa’daki en sıkı alkol regülasyonlarına sahip ülkelerinden biri olan İsveç, alkol kaynaklı sağlık problemlerini minimize etmek için uzun süre önce alkol piyasasını tekelleştirdi ve alkol, İsveç’te, Systembolaget adlı bir kamu iktisadi teşebbüsünün bayilerinde, sıkı satış saatlerine bağlı olarak ve kar amacı olmaksızın satılıyor. Burada belirtmek gerekiyor ki söz konusu ülkelerde kişi başı alkol tüketim miktarı, yukarıda atıfta bulunulan Dünya Sağlık Örgütü raporuna göre, Türkiye’nin 4,5 ila 7,5 katı. Bu ülkelerde alkolizm ciddi bir sorun. Bu konuda Türkiye’nin konumuna ise dosyanın ikinci kısmında değinilecek.

Bir diğer nokta ise bu tür düzenlemelerin olduğu diğer ülkelerde alkole uygulanan vergi, alım gücüne bağlı alkol tüketimi Türkiye ile karşılaştırılamayacak seviyelerde.

Alkole altı ayda bir otomatikman vergi zammı geliyor

Yılbaşı sepetlerine dair yapılan paylaşımlarda asıl dikkat çekilen nokta sepetlerde alkollü içeceklerin yer almasının yasaklanmasından ziyade alkollü içkilerin günümüze nazaran uygun fiyatlı oluşu.

Alkolün son yıllarda bu kadar pahalanmasının yasal dayanağının 4760 sayılı Özel Tüketim Vergi Kanunu’nun 12. maddesinin 3. fıkrası olduğunu söylemek mümkün. 31 Mayıs 2012 tarihinde bu maddeye getirilen düzenlemeye göre alkoldeki maktu vergi tutarına, Ocak ve Temmuz aylarında enflasyon oranında zam geliyor. Vatandaşların önemli bir kısmının geliri altı ayda bir enflasyon oranında otomatikman artmadığı için de bu, uzun vadede, alkolün insanların alım gücü kapsamından çıkması anlamına geliyor.

10 yılda asgari ücret 3,4, rakı fiyatı 4,75 katına çıktı

Her ne kadar ÖTV zammı 2012 yılında otomatiğe bağlanmış ve bu durum 2013’te yürürlüğe girmiş olsa da 2010, 2011 ve 2012 yıllarında da alkole büyük ÖTV zamları getirilmişti. 2010 yılındaki zam ile bir şişe büyük (70 cl) Yeni Rakı 30 TL’den 34 TL’ye çıkmıştı. 2011 yılında motorlu taşıtlarla beraber alkoldeki maktu ÖTV tutarına da yüzde 20 ila 40 arasında değişen oranlarda zam gelmiş; 2012 yılındaki başka bir zamla da bir büyük Yeni Rakı’nın fiyatı 50 TL’yi bulmuştu. 2019 itibariyle, otomatik zamların da etkisiyle bir büyük Yeni Rakı’nın fiyatı 142.5 TL’yi görmüş durumda. TÜİK’in Tüketici Madde Fiyatları’na göre 2009- 2018 yılları arasında rakı fiyatlarını buradan görebilirsiniz.

Karşılaştırma açısından örneklendirilecek olunursa, 2010 yılında asgari ücret net 599 TL idi ve asgari ücretli bir vatandaş, net maaşıyla 20 şişe rakı alabiliyordu. Bugün ise 14 şişe alabiliyor.

Benzer biçimde, Associated Press’e göre 2004’ten beri rakı fiyatları yüzde 500 oranında artarken tüketici fiyat endeksi aynı dönemde yüzde 161 oranında arttı. Vergi uzmanı Ozan Bingöl, bugün, bir şişe rakının satış fiyatının yüzde 82,5’inin vergilerden oluştuğunu belirtiyor.

Asgari ücretle kaç şişe viski alınır?

Asgari ücretlere göre alkol satın alabilme gücünü diğer ülkelerle viski üzerinden karşılaştırabiliriz. Brüt asgari ücretlerden karşılaştıracak olursak, asgari ücretli bir vatandaş, brüt maaşıyla, şişesi 219,5 TL’den yaklaşık 12 şişe Jack Daniel’s (70 cl) alabiliyor. Net maaşı baz aldığımızda bu rakam 9 şişeye düşüyor. Dünya çapındaki yaygınlığı düşünüldüğünde karşılaştırma açısından kolaylık olması açısından seçtiğimiz Jack Daniel’s, Amerikan menşeli, dünyanın en çok satan 6. viski markası. Örneğin Fransız bir asgari ücretli çalışan, brüt maaşıyla şişesi 19 Euro’dan yaklaşık 79 şişe Jack Daniel’s alabiliyor. Birleşik Krallık’ta asgari ücretli bir vatandaş şişesi 26 Pound’dan 48 şişe Jack Daniel’s alabiliyor. Bir şişe Jack Daniel’s’ın 34 Euro olduğu 4. sıradaki İrlanda’da da yine asgari ücretli bir vatandaş brüt bir aylığıyla yaklaşık 48 şişe Jack Daniel’s alabiliyor. Yunanistan’da ise bu rakam 27 şişe.

Belki de Türkiye’deki alkol alım gücünü, alkole yönelik sınırlamaların ve yasakların Türkiye gibi fazla olduğu başka ülkelerle karşılaştırmak daha doğru olacaktır. Avrupa Birliği’ni kapsayan “Dadı Devlet Endeksi” (Nanny State Index), ülkelere göre alkol, tütün, e-sigaralar ve yiyecek-içeceklere uygulanan sınırlamalar üzerinden hazırlanan ve bu ürünlerin Avrupa Birliği sınırları içerisinde en rahat ve en zor tüketildiği yerleri listelemeyi amaçlayan bir endeks. Alkol başlığı altında -alım gücüne göre oranlanmış- vergilendirme, reklam yasakları ve diğer kısıtlamalar yer alıyor. Bu endeks, yukarıda örnek gösterilen Fransa’nın 28 ülke içerisinde alkole uygulanan vergi bağlamında 14. sırada olduğunu gösteriyor. Bu listenin birinci ve üçüncü sıralarındaki Finlandiya ve İsveç’te asgari ücret yok. Listeye göre Birleşik Krallık ikinci, İrlanda dördüncü, Yunanistan ise yedinci sırada. Yani asgari ücretle alkol alım gücünü karşılaştırdığımız ülkelerin de alkole uyguladıkları vergi Avrupa ülkeleri içerisinde fazla olsa dahi Türkiye ile kıyaslandığında aradaki fark görülebiliyor.

Yunanistan ile fiyatlar, iki ülkenin milli içkileri, kardeş içkiler rakı ve ouzo üzerinden de karşılaştırılabilir. Yunanistan’ın en popüler ouzo markalarından Plomari’nin 70 cl’lik şişesinin fiyatı 9,5 Euro. Bu, asgari ücretli bir Yunan vatandaşının brüt maaşıyla 72 şişe ouzo alabilmesi demek. Bir Türk vatandaşı ise brüt asgari ücretiyle yaklaşık 18 şişe Yeni Rakı alabiliyor.

Bir şişe bira için İngiliz 6,5 Fransız 8, İrlandalı 11, Yunan 21, Türk 47 dakika çalışıyor

Euronews’un Türkiye’deki alkol fiyatları ile Avrupa’daki alkol fiyatlarını karşılaştırdığı bir çalışması bulunuyor. Buna göre bir Türk vatandaşı bir kutu bira için 45 dakika çalışırken bir Fransız 8 dakika çalışıyor.

Euronews, yaptığı karşılaştırmada ortalama ücret olarak hangi miktarı baz aldığını belirtmemiş. Hesaplama kolaylığı için yine asgari ücret baz alındığında da saatlik brüt asgari ücretin saatlik 10,03 Euro olduğu Fransa’da en popüler bira Kronenbourg, 1,30 Euro’dan satılıyor. Bu da bir Fransız’ın bir şişe bira için yaklaşık 8 dakika çalıştığı anlamına geliyor. Yukarıda belirlediğimiz ülkelerden devam edecek olursak, Nisan 2019’da brüt asgari ücretin saatte 8,21 Pound’a çıkacağı Birleşik Krallık’ta bu rakam, bir kutu Carling’in 0,90 Pound olduğu göz önüne alınırsa yaklaşık 6,5 dakika. Brüt asgari ücretin saatlik 9,80 Euro olduğu İrlanda’da, asgari ücretli bir vatandaş ise 1,87 Euro’dan bir kutu Guinness için 11 dakika çalışıyor. Son olarak, ekonomik krizden ötürü 6 senedir asgari ücrete herhangi bir zammın gelmediği ve saatlik asgari ücretin 3,94 Euro olduğu Yunanistan’da 1,38 Euro’dan bir kutu Mythos için 21 dakika çalışılıyor. Türkiye’de ise bir şişe Efes’i 9 TL, saatlik asgari ücreti de aylık 225 saatten 11,37 TL olarak hesapladığımızda, asgari ücretli bir çalışanın 1 şişe Efes için 47 dakika çalıştığı sonucu ortaya çıkıyor.

ÖTV devlet için hayati bir gelir kalemi

ÖTV’nin ve genel olarak dolaylı vergilerin devlet bütçesinin can damarlarından biri olduğunu söylemek yanlış olmaz. Öyle ki, Cumhuriyet’in vergi uzmanı Ozan Bingöl’ü kaynak gösterdiği haberine göre, 2017 yılında devletin vergi geliri 536 milyar TL iken bunun yüzde 67’si dolaylı vergilerden oluşmuş ve yaklaşık 138 milyar TL’si ÖTV’den toplanmış. Toplanan ÖTV’nin 10 milyar TL’sini ise alkollü içkilerden alınan ÖTV oluşturmuş.

Buna bağlı olarak sosyal medyada yayılan bir başka iddia ise devletin alkollü içeceklerden aylık ÖTV gelirinin 14 milyar TL’yi bulduğu oldu. Temmuz 2018’den beri dolaşımda olduğu görülen bu iddia ise yanlış. Yukarıda belirtildiği gibi, 2017’de devletin kasasına alkolden giren ÖTV geliri 10 milyar TL civarında. 2018’de ise tütün ve alkolden toplam 55 milyar TL gelir elde edilmiş. Dolayısıyla sadece alkolden 1 ayda 14 milyar TL ÖTV geliri elde edilmesi pek mümkün görünmüyor. Devletin 2019 yılında alkolden ÖTV geliri beklentisi ise 15 milyar TL civarında.

İlginizi Çekebilir:  AK Parti’nin İstanbul Hacımaşlı köyünde bir domuz çiftliği kurduğu iddiası
https://teyit.org/alkol-dosyasi-ii-alkolun-zararlari-evde-uretim-ve-konya-efsanesi/
İlginizi Çekebilir:  Fotoğraflar CHP ve AK Parti dönemlerindeki trenleri mi gösteriyor?

Kaynaklar

Hürriyet, Yılbaşı sepetleri hakkında bir haber, 16 Aralık 2008

Kampanyabul.org, Yılbaşı sepetleri hakkında bir giri, 6 Aralık 2013

Alisverisrehberi.com, Yılbaşı sepetleri hakkında başka bir giri, 17 Aralık 2013

1haber.com, Yılbaşı sepetleri hakkında bir haber, 31 Aralık 2013

Yeni Şafak, TAPDK’nın kapatılması hakkında bir haber, 24 Aralık 2017

T.C. Resmi Gazete, 9968 sayılı Karar, 5 Kasım 2015

T.C. Resmi Gazete, 6487 sayılı Kanun, 11 Haziran 2013

Mevuzat Bilgi Sistemi, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu, 8 Haziran 1942

Listelist, Alkol firmalarının son reklamları, 28 Eylül 2013

Mevzuat Bilgi Sistemi, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 7 Ocak 2011

Hürriyet, “Alkol yasağı ile ilgili sorulara cevaplar”, 12 Ocak 2011

Hürriyet, Efes Pilsen Spor Kulübü’nün isim değişikliği hakkında bir haber, 14 Ocak 2011

Hürriyet, Üniversitelerdeki alkol yasağı hakkında bir haber, 8 Eylül 2012

Irish Times, Reklam yasağı hakkında bir haber, 5 Kasım 2018
World Health Organization, Global Status Report on Alcohol and Health, 2018

Reuters, Litvanya’da alkol reklam yasağı hakkında bir haber, 10 Ocak 2018

NordAN, Finlandiya’da alkol reklamlarına dair sınırlamalar, 2 Ocak 2015

Systembolaget, Systembolaget hakkında genel bilgiler

Mevzuat Bilgi Sistemi, 4760 sayılı Kanun, 12 Haziran 2002

Hürriyet, 2010 ÖTV zamları hakkında bir haber, 28 Ekim 2010

Hürriyet, 2011 ÖTV zamları hakkında bir haber, 13 Ekim 2011

Habertürk, 2012 ÖTV zamları hakkında bir haber, 23 Eylül 2012

Sabah, 2007-2015 arası asgari ücretleri gösteren bir haber, 24 Şubat 2015

Ozan Bingöl, Bir şişe rakıdaki vergiler hakkında bir tweet, 1 Ocak 2019

Forbes, Dünyanın en çok satan 25 viski markası, 27 Kasım 2018

Carrefour, Fransa’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

The Nanny State Index, Dadı Devlet Endeksi, 2017

TESCO, Birleşik Krallık'ta 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

TESCO, İrlanda’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

My Cava, Yunanistan’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

Plus4u.gr, Yunanistan’da 1 şişe Ouzo Plomari fiyatı, 29 Ocak 2019

Euronews, “Türkiye alkol fiyatlarıyla birçok Avrupa ülkesini geride bıraktı”, 5 Temmuz 2018

SMIC-Horaire, Fransa’da saatlik asgari ücret

Carrefour, Fransa’da 1 şişe bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Gov.uk, Birleşik Krallık'ta saatlik asgari ücret

Tesco, Birleşik Krallık’ta 1 şişe bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Citizens Information, İrlanda’da saatlik asgari ücret

Tesco, İrlanda’da 1 kutu bira fıyatı, 30 Ocak 2019

The Guardian, Yunanistan’da beklenen asgari ücret artırımı hakkında bir haber, 28 Ocak 2019

The National Herald, Yunanistan’da asgari ücretin azlığı hakkında bir haber, 4 Ocak 2019

Care Market, Yunanistan’da 1 kutu bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Sözcü, Çalışma süreleri hakkında bir haber, 5 Nisan 2018

Haber7, Fazla mesai ücreti hakkında bir haber, 9 Mayıs 2018

Iskanunu.com, 2019 asgari ücretleri hakkında bir giri, 26 Aralık 2018

Cumhuriyet, “Büyük vergi soygunu”, 21 Ocak 2018

BloombergHT, 2017 yılında yapılan vergi tahsilatı hakkında bir haber, 20 Ocak 2018

Sözcü, Devletin 2018 vergi gelirleri hakkında bir haber, 21 Ocak 2019

Habertürk, Devletin 2019 vergi gelirleri hedefi hakkında bir haber, 19 Ekim 2018

Kapak görseli: Pete Hausler

Şüpheli bilgilerden yola çıkarak veriye dayalı ve uzun soluklu bir araştırma neticesinde hazırladığımız Dosya yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.  

Kaynaklar

Hürriyet, Yılbaşı sepetleri hakkında bir haber, 16 Aralık 2008

Kampanyabul.org, Yılbaşı sepetleri hakkında bir giri, 6 Aralık 2013

Alisverisrehberi.com, Yılbaşı sepetleri hakkında başka bir giri, 17 Aralık 2013

1haber.com, Yılbaşı sepetleri hakkında bir haber, 31 Aralık 2013

Yeni Şafak, TAPDK’nın kapatılması hakkında bir haber, 24 Aralık 2017

T.C. Resmi Gazete, 9968 sayılı Karar, 5 Kasım 2015

T.C. Resmi Gazete, 6487 sayılı Kanun, 11 Haziran 2013

Mevuzat Bilgi Sistemi, 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu, 8 Haziran 1942

Listelist, Alkol firmalarının son reklamları, 28 Eylül 2013

Mevzuat Bilgi Sistemi, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 7 Ocak 2011

Hürriyet, “Alkol yasağı ile ilgili sorulara cevaplar”, 12 Ocak 2011

Hürriyet, Efes Pilsen Spor Kulübü’nün isim değişikliği hakkında bir haber, 14 Ocak 2011

Hürriyet, Üniversitelerdeki alkol yasağı hakkında bir haber, 8 Eylül 2012

Irish Times, Reklam yasağı hakkında bir haber, 5 Kasım 2018
World Health Organization, Global Status Report on Alcohol and Health, 2018

Reuters, Litvanya’da alkol reklam yasağı hakkında bir haber, 10 Ocak 2018

NordAN, Finlandiya’da alkol reklamlarına dair sınırlamalar, 2 Ocak 2015

Systembolaget, Systembolaget hakkında genel bilgiler

Mevzuat Bilgi Sistemi, 4760 sayılı Kanun, 12 Haziran 2002

Hürriyet, 2010 ÖTV zamları hakkında bir haber, 28 Ekim 2010

Hürriyet, 2011 ÖTV zamları hakkında bir haber, 13 Ekim 2011

Habertürk, 2012 ÖTV zamları hakkında bir haber, 23 Eylül 2012

Sabah, 2007-2015 arası asgari ücretleri gösteren bir haber, 24 Şubat 2015

Ozan Bingöl, Bir şişe rakıdaki vergiler hakkında bir tweet, 1 Ocak 2019

Forbes, Dünyanın en çok satan 25 viski markası, 27 Kasım 2018

Carrefour, Fransa’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

The Nanny State Index, Dadı Devlet Endeksi, 2017

TESCO, Birleşik Krallık'ta 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

TESCO, İrlanda’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

My Cava, Yunanistan’da 1 şişe Jack Daniel’s fiyatı, 29 Ocak 2019

Plus4u.gr, Yunanistan’da 1 şişe Ouzo Plomari fiyatı, 29 Ocak 2019

Euronews, “Türkiye alkol fiyatlarıyla birçok Avrupa ülkesini geride bıraktı”, 5 Temmuz 2018

SMIC-Horaire, Fransa’da saatlik asgari ücret

Carrefour, Fransa’da 1 şişe bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Gov.uk, Birleşik Krallık'ta saatlik asgari ücret

Tesco, Birleşik Krallık’ta 1 şişe bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Citizens Information, İrlanda’da saatlik asgari ücret

Tesco, İrlanda’da 1 kutu bira fıyatı, 30 Ocak 2019

The Guardian, Yunanistan’da beklenen asgari ücret artırımı hakkında bir haber, 28 Ocak 2019

The National Herald, Yunanistan’da asgari ücretin azlığı hakkında bir haber, 4 Ocak 2019

Care Market, Yunanistan’da 1 kutu bira fiyatı, 30 Ocak 2019

Sözcü, Çalışma süreleri hakkında bir haber, 5 Nisan 2018

Haber7, Fazla mesai ücreti hakkında bir haber, 9 Mayıs 2018

Iskanunu.com, 2019 asgari ücretleri hakkında bir giri, 26 Aralık 2018

Cumhuriyet, “Büyük vergi soygunu”, 21 Ocak 2018

BloombergHT, 2017 yılında yapılan vergi tahsilatı hakkında bir haber, 20 Ocak 2018

Sözcü, Devletin 2018 vergi gelirleri hakkında bir haber, 21 Ocak 2019

Habertürk, Devletin 2019 vergi gelirleri hedefi hakkında bir haber, 19 Ekim 2018

Kapak görseli: Pete Hausler