GÜNCELLENDİ: Afrin Harekatı’ndan olduğu iddiasıyla paylaşılan 13 yanlış görüntü

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Afrin’e başlattığı Zeytin Dalı Harekatı devam ediyor. TSK kara birlikleriyle beraber Özgür Suriye Ordusu kuvvetleri sınırı aşarak Afrin tarafına geçti. Operasyona Türkiye’den hava bombardımanı ve top atışlarıyla da destek veriliyor. Harekatın başlamasından sonra ise internet ve sosyal medyada birçok yanlış fotoğraf ve video dolaşıma girdi. teyit.org Zeytin Dalı Harekatı’ndan sonra ortaya atılan fotoğraf ve videoları derledi.

1) Fotoğraf, 2012 yılında Afganistan’da düşen bir Türk helikopterine ait  

TSK’ya ait bir uçağın enkazına ait olduğu iddiasıyla paylaşılan görüntüler Afganistan’da NATO bünyesinde görev yapan ve 2012’de düşen bir Türk helikopterinin enkazını gösteriyor. 12 askerin hayatını kaybetmesine neden olan kazanın sebebinin düşman faaliyeti olmadığı açıklanmıştı.

2) Video, Türkiye’nin 2016’da gerçekleştirdiği Fırat Kalkanı Harekatı sırasında Cerablus’ta çekildi

TSK’nın Afrin’de gerçekleştirmekte olduğu Zeytin Dalı Harekatı sırasında çekildiği iddiasıyla paylaşılan video Türkiye’nin 2016’da gerçekleştirdiği Fırat Kalkanı Harekatı sırasında Cerablus’ta çekildi. TSK’ya ait bir tankın 27 Ağustos’ta saldırıya uğramasının ardından görüntüler ilk olarak 28 Ağustos’ta ANF tarafından yayınlandı. 30 Ağustos 2016’da Doğan Haber Ajansı tarafından servis edilen bir haberde (DHA) konuyla alakalı TSK tarafından yapılan şu açıklamaya yer verilmişti.

3) Video, 6 Eylül 2016 tarihinde Halep’in kuzeyinde çekildi

Afrin’de Türkiye’ye ait iki tankın saldırıya uğradığı iddiasıyla paylaşılan video 6 Eylül 2016 tarihinde Halep’te çekildi. IŞİD tarafından vurulan tankların görüntüleri Amaq News Agency tarafından paylaşıldı ve ardından Türk Silahlı Kuvvetleri’nden konuya ilişkin açıklama yapılmış, 3 askerin hayatını kaybettiği belirtilmişti.

4) Fotoğraf, 2015 yılından Halep’in Rityan bölgesinden  

Fotoğrafın, YPG tarafından esir alınan Türk askerlerini gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, 2015 yılında Suriye’nin kuzeyinde Halep’in Rityan beldesinde ele geçirilen ve içinde Hizbullah militanlarının da bulunduğu bir gruba ait. teyit.org’un fotoğraf hakkında yayınladığı analize ise buradan ulaşmak mümkün.

5) Tank fotoğrafları farklı zamanlarda ve yerlerde çekildi


TSK’ya ait olduğu iddiasıyla paylaşılan infilak etmiş iki tank fotoğrafı farklı zamanlarda ve yerde çekilmiş. Sağ üstte yer alan T72 model tankın fotoğrafı 2003 yılında fotoğrafçı Andy Cross tarafından Irak’ta çekilmişti. İkinci tank fotoğrafı ise Ekim 2015’te Yemen’de yakılan Suudi Arabistan’a ait bir tankı gösteriyor.

6) Video, 2013 yılında Hollanda Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-16’nın kokpitinden çekildi 

30 Nisan 2013 tarihinde çekilen görüntüleri Hollanda Savunma Bakanlığı’nın YouTube sayfasındaki videolarda görebilmek mümkün. F-16 pilotları, 30 Nisan 2013 tarihinde yemin ederek kral olarak göreve başlayacak Williem-Alexandre için düzenlenen törenlerde görev almıştı.

Pilotların Afrin’deki harekat sırasında konuşmalarının olduğu iddia edilerek paylaşılan videodaki ses ise 2015 yılında bir polis amiri tarafından çekildiği iddia edilen bir videodan.

7) Video, 2016 yılındaki İzmir’de düzenlenen tatbikattan

Zeytin Dalı Harekatı’ndan olduğu iddiasıyla paylaşılan görüntüler, uluslararası katılımla İzmir’de düzenlenen Efes 2016 Birleşik Müşterek Fiili Atışlı Tatbikatı’ndan. Videonun bir kullanıcı tarafından 31 Mayıs 2016 tarihinde YouTube’a yüklendiği görülebiliyor. teyit.org’un konu hakkında yaptığı analize de ulaşmak mümkün.

8) Yaralı çocuk fotoğrafı 2016’dan beri internette


Zeytin Dalı Harekatı sonrasında sosyal medyada paylaşılan fotoğrafın Afrin’de çekildiği iddiası doğru değil. Ancak fotoğrafın ne zaman ve nerede çekildiğine dair farklı iddialar bulunuyor. Çeçen internet ajansı Kavkaz Center yaralı çocuk fotoğrafının Suriye Ordusu tarafından Haziran 2016’nın sonlarında Halep’in kuzeyinde başlatılan askeri operasyon sonrasında çekildiğini belirtiyor. Ayrıca fotoğraf Kasım 2017’de Rusya’nın operasyonlarından sonra yaralanan bir çocuğa ait olduğu iddiasıyla da paylaşıldı. Konu hakkında teyit.org’un analizine buradan ulaşabilirsiniz.

9) Video, 2012 yılında Rusya’nın gerçekleştirdiği tatbikattan

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Afrin’e başlattığı Zeytin Dalı Harekatı’nın ardından dolaşıma giren ve İHA, A Haber, Sözcü, Haber 7, Hürriyet gibi medya kuruluşlarının da yayınladığı video 2012 yılında Rusya’nın gerçekleştirdiği tatbikattan. Tatbikat, 17-23 Eylül 2012 tarihleri arasında 8 bin kadar askerin, 200’den fazla askeri aracın katılımıyla gerçekleşmişti.

10) Fotoğraf 2015’ten Mısır’dan


Afrin Harekatı sırasında yaşanan patlamada bir kişinin havaya uçtuğu iddiasıyla paylaşılan fotoğraf, Mısır’da 2015’te yaşanan bir patlama videosundan. İHA tarafından Temmuz 2015’te yayınlanan görüntülerin, yanmakta olan bir aracın etrafına toplanan kalabalığı ve ikinci kez patlayan aracı gösterdiği belirtiliyor.

11) Video, Medal of Honor isimli bir bilgisayar oyunundan

Afrin’deki operasyondan yeni görüntüler olduğu iddiasıyla Milliyet gibi haber sitelerinde ve Habertürk gibi kanallarda yayınlanan video 2010 yılında piyasaya çıkan Medal of Honor isimli bir bilgisayar oyunundan. İddia ile ilgiliteyit.org’un hazırladığı analize ulaşmak mümkün.

12) Video, Kasım 2017’de Facebook’a yüklenmiş ancak nereden olduğu şimdilik belirsiz

Afrin Harekatı sırasında çekildiği iddia edilen ve TGRT Haber, Rudaw English, CNN Türk, A Haber, TRT Haber gibi haber kanalları tarafından da yayınlanan videonun Kasım 2017’de Facebook’a yüklendiği görülebiliyor.

Sosyal medyada bazı kullanıcılar, iddiada yer alan videonun 4 Aralık 2015’te sosyal medyada paylaşılan bombalama videosuyla aynı olduğunu iddia etti. Ancak Suriye Ordusu tarafından Gab Ovası’na yönelik bombalamayı gösteren bu video ile 1 Kasım 2017’de Facebook’ta paylaşılan videonun aynı yer ve zamanda çekildiğine dair herhangi bir ipucuna ulaşılamadı.

Sonuç olarak videonun Afrin Harekatı sırasında çekildiği iddiası doğru olmasa da tam olarak hangi yer ve tarihte çekildiğine dair güvenilir bir delil bulunmuyor.

İddia ile ilgili teyit.org analizine buradan ulaşabilirsiniz.

13) Fotoğraf, 2014’ten Irak’tan

Sosyal medyada paylaşılan fotoğrafın Afrin Harekatı sonrasında YPG tarafından rehin alınan Türk askerlerini gösterdiği iddia edildi.

Ancak fotoğraf 2014 yılında Irak’ta çekilmiş, Anadolu Ajansı tarafından Getty Images’e IŞİD’in Felluce’de ele geçirdiği Irak Ordusu’na mensup 20 askeri öldürdüğü iddiasıyla yüklenmişti.

İddia ile ilgili teyit.org analizine buradan ulaşabilirsiniz.

Derleyenler: Gülin Çavuş, Ali Osman Arabacı, Burak Avşar, Mehmet Atakan Foça

YAYIN TARİHİ: 23.01.2018 / 14:00

SON GÜNCELLEME: 24.01.2018 / 15:23

  • 4 yeni iddia eklendi