5G’nin yaydığı radyasyonun kuşların ölümüne neden olduğu iddiası

İDDİA: Fotoğraftaki kuşlar 5G’nin yaydığı radyasyon dalgaları nedeniyle ölmüş.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide, Hollanda’nın Lahey şehrinde bir kuş sürüsünün yerde ölü yattığı ve kuşların 5G direklerinden gelen sinyaller nedeniyle öldüğü öne sürüldü. İddiaya göre kuşlar, yakınlarında 5G denemeleri yapılmasının peşisıra telef oldu.

Ancak iddia doğru değil. Yerdeki ölü kuşların görüntüleri Kuzey Galler’in Anglesey Adası’ndan. Yapılan testler sonucu, kuşların künt travma nedeniyle öldüğü tespit edilmiş. Diğer fotoğrafta yerde duran flamingolar ise plastik. 

Kuşların ölüm nedeni künt travma 

İlk fotoğrafı tersine görsel arama ile arattığımızda, daha önceki tarihlerde paylaşılmış haberlere ulaşıyoruz. Haberlerde görüntülerin Lahey’de değil, Kuzey Galler’in Anglesey Adası’ndaki Bodedern köyü yakınlarında çekildiği yazıyor. 

Yapılan laboratuvar testi sonuçlarına göre kuşlarda herhangi bir zehirlenme belirtisi ya da virüs tespit edilmemiş. Ölümlerin künt travma (vücut kısmına darbe, yaralanma veya fiziksel saldırının neden olduğu travma) sonucu olduğu belirtilmiş. Birleşik Krallık’a bağlı Hayvan ve Bitki Sağlığı Kurumu (APHA), kuşların çevredeki asfalt veya çitlere hızlıca çarpmaları sonucu ölmüş olabileceklerini söylemiş. Kuşlar üzerinde gerçekleştirilen viroloji, bakteriyoloji ve histopatoloji test sonuçlarına göre, kuşlarda herhangi bir kuş gribi riskine veya bulaşıcı bir hastalığa rastlanmadığı ifade ediliyor.

Soruşturmayı yürüten ekipte polis olarak görev yapan Rob Taylor Twitter hesabı üzerinden kuşların ölme nedenine ilişkin açıklamalarda bulunduğu bir video paylaşmış. Taylor açıklamasında olayın yırtıcı kuşlardan veya şiddetli havadan kaçma esnasında gerçekleşmiş olabileceği ihtimali üzerinde durulduğunu belirtmiş. Ayrıca Taylor, bu tarz vakaların daha önce de yaşandığını dile getirmiş. 

Ookla’nın 5G’nin bulunduğu bölgeleri gösteren haritasında, Kuzey Galler’e bağlı Anglesey Adası’nda 5G’nin aktif olmadığını görmek mümkün. 5G’nin yalnızca Galler’in Swansea, Cardiff ve Llandudno bölgelerinde aktif olduğu anlaşılıyor. 

Vodafone da, iddiaya yönelik açıklama yapmış. Şirket, olayın gerçekleştiği adada 5G direği bulunmadığını ve herhangi bir test yapılmadığını söylemiş. 

Fotoğraftaki flamingolar plastikten

İddiada yer alan diğer fotoğrafta ise yerde yatan flamingolar görülüyor. Fakat bu flamingolar gerçek değil, plastik. Fine Art America isimli internet sitesinde yerdeki plastik flamingoların fotoğrafının satıldığını görebiliyoruz. Julian Humphries tarafından çekilen fotoğraf, Getty Images kataloğunda da yer alıyor. 

Daha önce de başka bölgelerde aynı iddia gündeme gelmiş. 5G’nin kuş ölümlerine yol açtığı ile ilgili teorilerin gerçeği yansıtmadığına dair içeriklere ulaşmak mümkün

Sonuç olarak iddia doğru değil. Kuşlara yapılan testler sonucu ölüm nedenleri künt travma olarak biliniyor. Diğer fotoğraftaki flamingolar da plastikten. İddia, yaygın bilinen yanlış bilgi türlerinden hatalı ilişkilendirmeye örnek. 

Kaynaklar

BBC, Hundreds of dead birds found in mystery mass death, 11 Aralık 2019

Express, Election omen? Mystery as 300 dead birds drop out of sky in Wales in 'apocalyptic' scenes, 12 Aralık 2019

The Union Journal, What Caused These Hundreds Of Starling Birds To Drop Dead Suddenly?, 12 Aralık 2019

Youtube, Hundreds of deaths birds mysteriously fall out sky and land on country lane, 11 Aralık 2019

BBC, Anglesey starling murmuration deaths mystery solved, 13 Mart 2020

The World News, Mystery of 300 starlings found that in middle of road may have been solved, 15 Şubat 2020

Dailypost, Police give final verdict on deaths of hundreds of birds in Anglesey, 13 Mart 2020

Mirror, Mystery of 300 starlings found dead in middle of road may have been solved, 15 Şubat 2020

Tim Troseddau’nun paylaştığı tweet, 13 Mart 2020

Dailypost, Vodafone have their say on 5G conspiracy theory over death of 300 birds on Anglesey, 19 Aralık 2019

Lead Stories, Fact Check: 5G Test Did NOT Kill Hundreds Of Birds In The Netherlands, 6 Nisan 2020

Factly, No, 297 birds did not die in the Netherlands due to a 5G test, 25 Haziran 2019

Holland Times, Cause of mass deaths of starlings in the Hague identified, 1 Şubat 2019

Full Fact, Hundreds of birds were found dead in the Netherlands but it had nothing to do with 5G, 21 Ağustos 2019

Africa Check, No evidence that 5G tech causes cancer, killed birds, or invented in Israel, 20 Ağustos 2019

Republic World, Fact Check: Are 5G Experiments Responsible For Large-scale Death Of Birds In Italy?, 8 Nisan 2020

Snopes, Did a 5G Cellular Network Test Cause Hundreds of Birds to Die?, 24 Eylül 2019

Ookla 5G Map

Fine Art America, Plastic Flamingo Art

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

BBC, Hundreds of dead birds found in mystery mass death, 11 Aralık 2019

Express, Election omen? Mystery as 300 dead birds drop out of sky in Wales in 'apocalyptic' scenes, 12 Aralık 2019

The Union Journal, What Caused These Hundreds Of Starling Birds To Drop Dead Suddenly?, 12 Aralık 2019

Youtube, Hundreds of deaths birds mysteriously fall out sky and land on country lane, 11 Aralık 2019

BBC, Anglesey starling murmuration deaths mystery solved, 13 Mart 2020

The World News, Mystery of 300 starlings found that in middle of road may have been solved, 15 Şubat 2020

Dailypost, Police give final verdict on deaths of hundreds of birds in Anglesey, 13 Mart 2020

Mirror, Mystery of 300 starlings found dead in middle of road may have been solved, 15 Şubat 2020

Tim Troseddau’nun paylaştığı tweet, 13 Mart 2020

Dailypost, Vodafone have their say on 5G conspiracy theory over death of 300 birds on Anglesey, 19 Aralık 2019

Lead Stories, Fact Check: 5G Test Did NOT Kill Hundreds Of Birds In The Netherlands, 6 Nisan 2020

Factly, No, 297 birds did not die in the Netherlands due to a 5G test, 25 Haziran 2019

Holland Times, Cause of mass deaths of starlings in the Hague identified, 1 Şubat 2019

Full Fact, Hundreds of birds were found dead in the Netherlands but it had nothing to do with 5G, 21 Ağustos 2019

Africa Check, No evidence that 5G tech causes cancer, killed birds, or invented in Israel, 20 Ağustos 2019

Republic World, Fact Check: Are 5G Experiments Responsible For Large-scale Death Of Birds In Italy?, 8 Nisan 2020

Snopes, Did a 5G Cellular Network Test Cause Hundreds of Birds to Die?, 24 Eylül 2019

Ookla 5G Map

Fine Art America, Plastic Flamingo Art