1998 OR2 isimli göktaşının dünyaya çarpacağı iddiası

İDDİA: NASA uzmanları 52768 (1998 OR2) adı verilen göktaşı dünyaya çarparsa insanlığın sonunun gelebileceğini söyledi. 

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e ihbar olarak gelen bazı gönderilerde, NASA uzmanlarının 52768 (1998 OR2) adı verilen göktaşı dünyaya çarparsa insanlığın sonunun gelebileceğini söylediği iddia edildi. Bu gönderilerden yalnız biri yaklaşık 12 bin kez beğenildi ve 1300 kez retweet edildi. İddia, Time Türk ve Hürriyet gibi haber sitelerine de taşındı.

Ancak iddia doğru değil. NASA böyle bir açıklama yapmadı. Göktaşı ‘potansiyel tehlikeli’ olarak sınıflandırılmış olsa da, dünyaya yaklaşma hızı normal ve çarpma riski yok.

NASA’nın böyle bir açıklaması yok

NASA’nın basın ofisinin internet sitesinde, (52768) 1998 OR2 isimli göktaşının dünyaya çarpacağı ve yaşamı tehlikeye atacağına dair bir açıklama yok.

NASA ve The Virtual Telescope (52768) 1998 OR2 isimli göktaşını potansiyel olarak tehlikeli sınıfına koydu. NASA’nın riskli göktaşları listesinde de (52768) 1998 OR2 bulunmuyor. Bu göktaşının dünyaya yavaş ve güvenli bir şekilde yaklaştığı ifade ediliyor. Bu 1,8 – 4,1 kilometre büyüklüğündeki küçük gezegen, 29 Nisan’da dünyanın yaklaşık 6,3 milyon kilometre uzağından geçecek ve dünyadaki yaşam için bir risk oluşturmayacak. 

Göktaşının dünya için risk oluşturmadığı, Avrupa Uzay Ajansı’nın sitesinde yer alan bilgiler arasında da yer alıyor. Sitede riskli göktaşlarının gösterildiği listede, (52768) 1998 OR2 bulunmuyor.

The Virtual Telescope, 6 Mart 2020’de asteroidin bir fotoğrafı da çekti. Fotoğrafın çekildiği tarihte göktaşı, dünyadan yaklaşık 36 milyon kilometre uzaklıktaydı. 29 Nisan’da ise, ay ile dünya arası mesafeden 16 kat daha fazla olan 6,3 milyon kilometre kadar yaklaşması bekleniyor. Bu mesafenin çok yüksek olduğu, bu yüzden göktaşının bir sorun olarak görünmediği ifade ediliyor.

Göktaşının 6 Mart 2020’de kaydedilen görüntüsü. Kaynak: The Virtual Telescope

NASA’da çalışan Umut Yıldız da, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, göktaşı çarpması sonucu insanlığın sonunun geleceği iddialarının gerçek olmadığını belirtti.

Göktaşını, 28 Nisan 2020’de başlayacak canlı yayın ile izlemek mümkün olacak. Göktaşı yeterince büyük olduğundan, teleskopla gözlemlemek de olası.

1998 OR2 ilk defa Dünya’nın yakınından geçmiyor

Bu göktaşıyla ilk yakınlaşmamız da değil. NASA’nın Kaliforniya Teknolojoji Enstitüsü’nün veri tabanında 1998 OR2 isimli göktaşının geçmiş ve gelecek haraketleri yer alıyor. Buna göre göktaşı 1904’ten beri altı kez dünyanın yakınından geçti.

NASA, göktaşını neden “potansiyel olarak tehlikeli” diye sınıflandırdı?

NASA hangi göktaşlarının potansiyel olarak tehlikeli olduğunu, belli parametrelerle belirliyor. Bu parametrelerden biri geçiş mesafesi, diğeri ise boyut. Mutlak büyüklüğü 22.0 H veya daha az olan tüm göktaşları, potansiyel olarak tehlikeli kabul ediliyor. 1998 OR2’nin mutlak büyüklüğü 15.8 H. Ancak potansiyel tehlike sıfatı, gerçek bir çarpma riskini göstermekten uzak. 

NASA’nın 1998’de göktaşını henüz yeni keşfettiğinde “1998 OR2, 1 ila 3 kilometre çapı ile küresel etkilere neden olacak kadar büyük boyutlarda olduğu için potansiyel olarak tehlikeli olarak sınıflandırılıyor” demişti. 

Earth Sky ve CNN de, göktaşının dünyanın yakınlarından geçeceğini, fakat gezegenimize çarpma ihtimali olmadığını ifade etti. Doğrulama platformu Snopes da iddianın yanlış olduğunu belirtti.

Sonuç olarak iddia doğru değil. 1998 OR2 potansiyel tehlikeli olarak sınıflandırılmış olsa da, çarpma riski yok. İddia, çarpıtmaya örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

NASA, Basın açıklamaları

NASA, Riskli göktaşları listesi

NASA, (52768) 1998 OR2 

The Virtual Telescope, Potentially Hazardous Asteroid (52768) 1998 OR2 close encounter: online observations – 28 Apr. 2020, 6 Mart 2020

The Virtual Telescope, Potentially Hazardous Asteroid (52768) 1998 OR2: an image, 6 Mart 2020

Avrupa Uzay Ajansı, Risk Listesi

Avrupa Uzay Ajansı, 52768 1998OR2

NASA Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü, Göktaşının geçmiş ve gelecek hareketleri

Twitter, Umut Yıldız’ın açıklaması, 13 Mart 2020

NASA, NEO Basics: Potentially Hazardous Asteroids

NASA, NEO Earth Close Approaches

NASA, Asteroid Search Nets Two New Impressive Finds, 5 Ağustos 1998

Earth Sky, Here’s how to see that huge asteroid that’ll safely pass Earth in April, 9 Mart 2020

CNN, Large asteroid will fly by the Earth next month, but won't hit us, reassures NASA, 3 Mart 2020

Snopes, Will an Asteroid Hit Earth in April 2020? 4 Mart 2020