1981 tarihli Asterix çizgi romanında yeni koronavirüsten bahsedildiği iddiası

İDDİA: 1981'deki bir Asterix çizgi romanında yeni koronavirüsten bahsedildi.

YANLIŞ

Sosyal medyada yayılan bir iletide, 1981 tarihli Asterix çizgi romanında koronavirüsten bahsedildiği söyleniyordu. Metin bu koronavirüsün, güncel salgına yol açan Covid-19’u kast ettiği ve Fransızların salgından önceden haberi olduğu şüphesiyle Teyit’e ihbar olarak gönderildi.

Ancak iddia doğru değil. 1981 tarihli Asterix serisinde koronavirüs diye bir karakter adı yok. Bu isim 2017’deki bir seride karşımıza çıkıyor. Ayrıca koronavirüsler 1960’lı yıllardan bu yana biliniyor ve yaygınlığı da yeni değil.

Koronavirüs 2017’deki çizgi roman karakterlerinden biri

Koronavirüs ismi, Asterix serisinin 19 Kasım 2017 tarihinde yayınlanan ve Jean-Yves Ferri tarafından yazılan “Asterix and the Chariot Race & Asterix ve İtalyan Yarışı” adlı bölümünde geçiyor. Bölümün konusu, Julius Caesar yönetimindeki İtalya sokaklarının bozuk yollarına vurgu yapmak için senatör tarafından düzenlenmesi önerilen bir at arabası yarışı. İsmi geçen koronavirüs ise yarışan karakterlerden biri.

Asterix çizgi roman serisi ilk olarak 1961 yılında yayınlanmaya başladı. 1981 yılı serisinde ise koronavirüs adı geçmiyor. Serinin 1981 tarihli Asterix and The Black Gold çizgi romanında böyle bir karakter yok.

Koronavirüs ailesi 1960’lardan beri tanınıyor

Çizgi romandaki bir karakter adının koronavirüs olması da olağanüstü değil. Koronavirüsler, varlığı 1960’ların ortalarından beri bilinen bir virüs ailesi. Covid-19 ise bu ailenin henüz Aralık ayında keşfedilen yeni ferdi. 2003’te çıkan SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome – Ağır Akut Solunum Sendromu) ve 2012’de Suudi Arabistan’dan yayılan MERS (Middle East Respiratory Syndrome – Ortadoğu Solunum Sendromu) de bu aileye mensup virüslerin yol açtıkları hastalıklardı.

Koronavirüs ailesindeki virüsler, hafif soğuk algınlığına da, ağır seyrettiğinde zatürre ya da can kaybına da yol açabiliyor.

Fransa’daki ilk Covid-19 24 Ocak’ta duyuruldu

Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen Covid-19, 13 Mart 2020 itibariyle 127 bini aşkın insanı etkiledi. Fransa’da 24 Ocak tarihinde tespit edilen ilk Covid-19’dan bu yana, ülkede 2 bin 284 kişi enfekte oldu, 48 kişi hayatını kaybetti. Fransızlar salgını önceden öngörmüş olsalar, gerekli önlemleri de almaları beklenebilirdi.

Bu tip dönemler böyle haberlerin yayılması için uygun bir ortam da hazırlıyor. Koronavirüs salgınının başladığı günden bu yana benzeri birçok içerikle karşılaştık. The Simpsons’ın, Venom filminin, Gates Vakfı‘nın Covid-19 salgınını önceden bildiğine ilişkin haberlerin yanlış olduğunu daha önce yaptığımız analizlerle ele almıştık.

Sonuç olarak Asterix çizgi romanının 1981’de yayınlanan sayısında Covid-19 salgınını öngördüğünü ima eden iddia doğru değil. Fransızlar, koronavirüs ailesinden herkes kadar haberdar, Covid-19’dan ise herkes kadar bihaberdi. İddia bu haliyle çarpıtmaya örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar 

Archive.org,  Asterix And The Chariot Race

WHO, Coronavirus disease 2019

ECDC, Factsheet for health professionals on Coronaviruses

WHO, Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS)

WHO, Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)

WHO, Coronavirus disease 2019

CSSE, Coronavirus COVID-19 (2019-nCoV)

Le Figaro, Coronavirus: trois premiers cas confirmés en France, deux d'entre eux vont bien

Asterix.com, Astérix le Gaulois

Asterix.com, Asterix and the Black Gold

Archive.org, Asterix And The Black Gold